ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Κυριακή 15 Μαρτίου 2009

Μάνος Χατζιδάκις (ο συγκερασμός της λαϊκής και της έντεχνης ελληνικής μουσικής) - Hatzidakis tribute Day

Τι συμβολίζει για τον καθένα από εμάς ο Μ. Χατζιδάκις? Αυτό είναι το ερώτημα που τέθηκε στα πλαίσια ενός αφιερώματος που διοργανώθηκε με πρωτοβουλία του Radiobubble με σκοπό να πλημμυρίσει το διαδίκτυο με εκπομπές, κείμενα, ήχους, εικόνες, μουσικές, podcasts,λέξεις, βίντεο, ποιήματα, vcasts, θεατρικά σχετικά με τον Ελληνα μουσικοσυνθέτη.

Για μένα λοιπόν η μουσική του Μ.Χατζιδάκι συμβολίζει τη διάδοση και την επικράτηση της λαϊκής παράδοσης του τόπου μας μέσα από έντεχνους μουσικούς δρόμους.

Λόγω της ιδιαίτερης γεωγραφικής της θέσης η Ελλάδα πάντα προσπαθούσε να εξισοροπήσει την ταυτότητά της ανάμεσα στις καταβολές που μοιραία κουβαλούσε άλλοτε από την Ανατολή και άλλοτε από τη Δύση. Σταυροδρόμι Ανατολής και Δύσης ή αλλοιώς σταυροδρόμι πολιτισμών θα μπορούσαμε να την χαρακτηρίσουμε.

Στη τελική διαμόρφωση και την εξέλιξη της μουσικής και του τραγουδιού στον ελληνικό χώρο σημαντικό ρόλο αποτέλεσε η δεκαετία του '60. Δύο νέοι συνθέτες ο Μ. Χατζιδάκις και ο Μ.Θεοδωράκης έμελλε να αλλάξουν τον ρου της ελληνικής μουσικής αφού οι μουσικές τους ταξίδεψαν σε ολόκληρο τον κόσμο προβάλλοντας έτσι το όνομα της χώρας μας.

Σε μια περίοδο με έντονους κοινωνικούς μετασχηματισμούς οι δύο συνθέτες κατάφεραν με τις μουσικές τους να καταργήσουν τα στεγανά όρια που διαχώριζαν μέχρι τότε τα διάφορα είδη της μουσικής στον τόπο μας. Κομβικό σημείο αποτέλεσε η έκδοση του έργου "Επιτάφιος" σε δύο εκδοχές:
  • τη "λυρική" με τη Νανά Μούσχουρη που διηύθυνε ο Μάνος Χατζιδάκις και
  • τη "λαϊκή" με τον Γρηγόρη Μπιθικότση που αποτελεί την εκδοχή του Μίκη Θεοδωράκη.

Αν και οι πρωταγωνιστές του "έντεχνου λαϊκού τραγουδιού" λόγω των διαφορετικών ιδεολογικών και πολιτικών τους πεποιθήσεων προσέλαβαν διαφορετικά την έννοια "λαϊκό" και λειτούργησαν με διαφορετική πρακτική η συμβολή τους μοιάζει να συγκλίνει σε ένα πρωτοποριακό επίτευγμα : να καταφέρουν να συγκεράσουν το έντεχνο και το λαϊκό, με τον δικό του τρόπο ο καθένας.

Ο Χατζιδάκις ως λόγιος συνθέτης θεώρησε το λαϊκό τραγούδι ως "πρώτη ύλη" . Συνέβαλλε στην εξοικείωση του αστικού κοινού με το "λαϊκό" χρώμα μέσα από τις διασκευές ρεμπέτικων και λαϊκών τραγουδιών για "δυτικά" κυρίως όργανα όπως το βιολοντσέλλο, το πιάνο και το μαντολίνο ενώ το μπουζούκι (σύμβολο της λαϊκής μουσικής αλλά και παρεξηγημένο και απαξιωμένο όργανο εκείνη την εποχή) ενσωματώθηκε από τον Μ.Χατζιδάκι μόνο στα κινηματογραφικά τραγούδια του.

Ο Χατζιδάκις από τα μέσα της δεκαετίας του '50 είχε ασχοληθεί πολύ δραστήρια με τη μουσική για θέατρο και κινηματογράφο. Η κινηματογραφική σκηνή ήδη από τα μέσα της δεκαετίας του '50 είχε πάρει εκρηκτικές διαστάσεις ενώ οι ταινίες (όπως και τα θεατρικά έργα) επενδύονταν μουσικά άλλοτε με μουσικές ειδικά γραμμένες για τις ανάγκες των συγκεκριμένων έργων και άλλοτε επειδή οι συνθέτες ήθελαν απλά να χρησιμοποιήσουν τις ταινίες και τα θεατρικά έργα ως χώρο διαφήμισης και προβολής των έργων τους. Το "έντεχνο λαϊκό τραγούδι" με στοιχεία παρμένα από την λαϊκή παράδοση του τόπου μας εκτός από το γεγονός πως αναβάθμισαν ποιοτικά τη μουσική, ταξίδεψαν σε ολόκληρο τον κόσμο λόγω της επιτυχίας που γνώρισαν οι ταινίες συμβάλλοντας έτσι στη προβολή και κατά συνέπεια στη διαμόρφωση της νεοελληνικής τουριστικής ταυτότητας της χώρας μας. Στην Ελλάδα το ευρύτερο κοινό ήρθε σε επαφή με τα τραγούδια μέσω των κινηματογραφικών ταινιών που βρήκαν μεγάλη απήχηση και μάλιστα τα τραγούδια εκδόθηκαν σε δίσκους (Στέλλα, Κάλπικη λίρα, Μαγική πόλις, Λατέρνα φτώχεια και φιλότιμο κ.α.). Ως αποτέλεσμα αυτής της μαζικής αποδοχής από το κοινό της μουσικής που περιλάμβανε λαϊκά στοιχεία, ακόμη και το ελεγχόμενο κρατικό ραδιόφωνο που μέχρι τότε δεν καταδεχόταν να ασχοληθεί με τη λαϊκή μουσική άρχισε σταδιακά να την ενσωματώνει μέσα στο πρόγραμμά του προσφέροντάς της επί τέλους τη θέση που της άξιζε.
Μια ολόκληρη γενιά νέων συνθετών και στιχουργών επηρεασμένοι από τις μουσικές δημιουργίες των Θεοδωράκη και Χατζιδάκι έφτιαξαν νέες δημιουργίες ερευνώντας πλέον τα παραδοσιακά και λαϊκά στοιχεία της μουσικής, με αποτέλεσμα η έννοια της λαϊκής μουσικής σταδιακά να γίνει κτήμα όλων των κοινωνικών στρωμάτων ακόμη και εκείνων που μερικά χρόνια πριν την κατέκριναν. Το όραμα των Χατζιδάκι και Θεοδωράκη για έντεχνη ελληνική μουσική άρρηκτα συνδεδεμένη με το λαϊκό στοιχείο κατάφερε να τσακίσει τα στερεότυπα που προϋπήρχαν και θεωρούσαν υποδεέστερη τη λαϊκή μουσική επειδή την συνέδεαν με τα περιθωριακά κοινωνικά στρώματα. Από τότε άλλαξαν συνταρακτικά τα δεδομένα και το τοπίο της μουσικής πραγματικότητας στον τόπο μας.

"Νοιώθω Ελληνας αν αυτό σημαίνει Ευρωπαίος.
Κι Ευρωπαίος, αν αυτό συμπεριλαμβάνει την Ελληνικότητά μου....
Καιρός πια να "παντρέψω" την ελληνική μου ουσία με το παγκόσμιο σήμερα, όπως ακριβώς υπάρχει στις μέρες μας και όχι να επαναλαμβάνω τα "γραφικά"στοιχεία της "μεγαλοφυϊας"μου.
Ως συμπεριφορά είμαι μεγαλοαστός.
Ως καλλιέργεια είμαι ποιητής.
Και ως βαθύτερη ιδιοσυγκρασία είμαι λαϊκός.
(4/4/1970 επιστολή του Μ.Χατζιδάκι στον Αλέξανδρο)

Πλατιά κοινωνικά στρώματα έκλαψαν, γέλασαν, διαμαρτυρήθηκαν έχοντας στα χείλη τα τραγούδια του Χατζιδάκη και του Θεοδωράκη. Οι μουσικές διαδρομές τους συνέβαλλαν στη θεμελίωση μιας διαφορετικής μουσικής προσέγγισης μέσα από μια μουσική συνομιλία η οποία ένωσε όλα τα είδη της μουσικής που κυκλοφορούσαν τότε στην Ελλάδα σε μία ενιαία μουσική : την έντεχνη με εγκιβωτισμένο το λαϊκό στοιχείο.

ΥΓ1 Το παραπάνω απόσπασμα προέρχεται από μια μελέτη που έκανα το 2006 σχετικά με τις καταβολές, τις επιρροές και τις κοινωνικοπολιτικές δυναμικές που διαμόρφωσαν την έντεχνη νεοελληνική μουσική και το τραγούδι στην Ελλάδα.
ΥΓ2 Την πρωτοβουλία που διοργανώθηκε με σύνθημα "για να μην συνηθίσουμε ποτέ" την πληροφορήθηκα από το blog του Κίτσου Μήτσου.

Παρασκευή 13 Μαρτίου 2009

Η Αθανασία του Βύρωνα.....(Μια 32χρονη εργαζόμενη που δεν υπάρχει πια...).

Κίνησες να πάς στη δουλειά σου όπως κάθε πρωϊνό. Ησουν μια άγνωστη κοπέλλα 32 χρονών σαν αυτές που συναντώ καθημερινά στο λεωφορείο, στο δρόμο, στο σούπερ μάρκετ....

Εργαζόσουν σε μία από τις αλυσίδες καταστημάτων κινητής τηλεφωνίας, στο κατάστημα που βρίσκεται στο κέντρο του Βύρωνα, εκεί από όπου περνώ όπως και πολλοί άλλοι πολίτες σχεδόν καθημερινά. Δεν μπορούσες να ξέρεις πως η μοίρα σου επιφύλασσε να βιώσεις ένα τραγικό έργο.... Ηρθες αντιμέτωπη με έναν κακοποιό ο οποίος σου ζήτησε λεφτά. Η μοίρα οδήγησε τα βήματα ενός 38χρονου αστυνομικού πελάτη στο μαγαζί λίγα λεπτά προτού εισβάλλει ο ενοπλος κακοποιός. Μαθημένος από τη δουλειά του μόλις αντιλήφθηκε πως βρισκόταν ληστεία σε εξέλιξη πρόταξε το δικό του όπλο και ζήτησε από τον κακοποιό να παραδοθεί, ενέργεια που κάτω από άλλες συνθήκες ίσως και να την επικροτούσαμε. Ομως ο κακοποιός αντέδρασε και άρχισε ανταλλαγή πυροβολισμών . Δύο από αυτές τις σφαίρες σου αφαίρεσαν τη ζωή.

Από εκείνη την ώρα τα φώτα της δημοσιότητας στράφηκαν στον στόχο :
τον αστυνομικό.
Θεωρείται βλέπεις ο εύκολος στόχος. Περισσότερα λέγονται για εκείνον παρά για σένα. Και ας είσαι εσύ τελικά το πραγματικό θύμα. Ολοι γνωρίζουμε πως εδώ και καιρό οι αστυνομικοί άλλοτε δικαιολογημένα και άλλοτε αδικαιολόγητα αποτελούν τα εξιλεαστήρια θύματα μιας οξυμένης κοινωνικής αγανάκτησης. Αυτή η κοινωνική αγανάκτηση αντί να στρέφεται ενάντια στην πολιτική και φυσική ηγεσία της Αστυνομίας που είναι υπεύθυνες για την σωστή εκπαίδευση των εργαζομένων της στρέφεται ενάντια στους ίδιους τους εργαζόμενους. Απορώ γιατί....
Θα μου πείτε μα το ίδιο δεν συμβαίνει με τους Τραπεζίτες τους οποίους θεωρούν υπεύθυνους για την οικονομική κρίση έστω και αν οι πολιτικές ηγεσίες κάθε κράτους βάσει νόμου είναι υπεύθυνες να ελέγχουν τις Τράπεζες??? Το ίδιο δεν συνέβη με την Ολυμπιακή Αεροπορία για την οικονομική εξαθλίωση της οποίας θεωρούνται υπεύθυνοι οι ίδιοι οι εργαζόμενοι και όχι εκείνοι που τους διόρισαν???? Αλλαξαν οι καιροί. Το ασήμαντο γίνεται σημαντικό. Και το σημαντικό ασήμαντο. Κι εμείς απλά το δεχόμαστε άκριτα...Οσο αποπροσανατολιστικό και αν ακούγεται....

Ομως κι εγώ αποπροσανατολίστηκα, τώρα θέλω να μιλήσω για σένα, εσένα που σε αποκαλούν η 32χρονη, και για τον αστυνομικό που τον αποκαλούν ο 38χρονος....λες και καθένας από εμάς τους καθημερινούς, τους απλούς εργαζόμενους και άγνωστους πολίτες δεν έχει το δικό του όνομα.....μας βάζουν όλους σε ένα τσουβάλι σαν να έχουμε όλοι τα ίδια χαρακτηριστικά...μοναδικό διακριτό στοιχείο η ηλικία, λες αυτό μας κάνει όλους όμοιους....

Ο συγκεκριμένος αστυνομικός στάθηκε τυχερός, δεν έχασε τη ζωή του....σε αντίθεση με τον συνάδελφό του ο οποίος σκοτώθηκε την προηγούμενη Πρασκευή σε μια άλλη ληστεία σε τράπεζα. Και εκείνος αν και βρισκόταν εκτός υπηρεσίας προσπάθησε να πράξει το καθήκον του, δηλαδή να προστατέψει τους πολίτες, μόνο που εκείνος σκοτώθηκε.....Η είδηση του θανάτου του πέρασε στα ψιλά γράμματα....Αστυνομικός ήταν σου λέει....Λες και η ανθρώπινη ζωή μετριέται αναλόγως του επαγγέλματος που κάνεις, της ηλικίας σου, του χρώματος του δέρματός σου....

Εκτός από τον θρήνο από τους δικούς σου ανθρώπους υποθέτω πως για τον δικό σου άδικο χαμό δεν θα γίνουν διαδηλώσεις, δεν θα υπάρξουν έντονες διαμαρτυρίες. Τις επόμενες ημέρες μάλλον θα εξαντλήσουν όλοι το ενδιαφέρον τους σε θέματα που αφορούν τον αστυνομικό (και ας έφταιγε ο υποψήφιος κλέφτης). Οι συνδικαλιστές αστυνομικοί θα βρουν ευκαιρία να προβάλλουν τα αιτήματα του κλάδου τους, οι δημοσιογράφοι θα εξαντλήσουν κάθε λεπτομέρεια σχετική με τα όπλα που χρησιμοποιήθηκαν στη ληστεία (γίναμε όλοι ειδικοί, μιλάμε για όπλα λες και μιλάμε για νεροπίστολα). Οι πολιτικοί είτε θα σιωπήσουν είτε θα εκφράσουν τα θερμά τους συλληπητήρια στην οικογένεια. Αντε να βγάλουν και καμιά φωτογραφία σου τότε που πήγαινες στο νηπιαγωγείο κι ύστερα τι?
Μήπως θα ξαναγυρίσεις εσύ στη ζωή? Οχι βέβαια, θα σε ξεχάσουν, όπως ακριβώς ξεχνιούνται όλοι εκείνοι οι εργαζόμενοι πολίτες που χάνουν άδικα τη ζωή τους. Οι μόνοι που θα βασανίζονται για μια ζωή θα είναι οι δικοί σου που θα αναρωτιούνται ΓΙΑΤΙ να χαθείς τόσο άδικα????

Αλλά βλέπεις, τι αξία μπορούν να έχουν η δική σου και η δική μου ζωή??? Η η απώλειά της? Εχουμε λέει ισονομία...όμως εσύ κι εγώ δεν έχουμε προσωπικό αστυνομικό να μας φυλάει, επομένως που την βλέπουν την ισονομία???? Αν ίσως είχες τον προσωπικό σου φρουρό μπορεί και να είχες γλυτώσει, μπορεί και να ζούσες τώρα....

Θλίβομαι κοπέλλα μου γιατί εγώ αλλά και καθένας μας θα μπορούσε να ήταν στη θέση σου....
Θλίβομαι γιατί με το δικό σου θάνατο, νοιώθω ακόμη πιο απροστάτευτη στη γειτονιά μου....
Θλίβομαι γιατί δεν γνωρίζω πια από ποιόν θα πρέπει να ζητήσω βοήθεια....
Θλίβομαι γιατί νοιώθω πως κανείς δεν ακούει τις φωνές που δυναμώνουν και ζητούν από την πολιτεία το αυτονόητο : το δικαίωμα στη ζωή και στην ασφάλεια. Θαρρώ πως οι πολιτικοί μας άρχοντες πάσχουν από βαρειάς μορφής βαρηκοϊα....
Θλίβομαι γιατί ενώ η βία στον τόπο μας κορυφώνεται έχω την αίσθηση πως δεν υπάρχει η πολιτική βούληση να αλλάξει κάτι.....
Θλίβομαι καλή μου κοπέλλα για τη νιότη σου και για όσα δεν πρόλαβες να ζήσεις....μα περισσότερο από όλα θλίβομαι γιατί πριν από λίγο έμαθα πως το όνομά σου ήταν :

ΑΘΑΝΑΣΙΑ
Η εικόνα είναι έργο του Donal Hord.
Πηγή : το άρθρο του Bruce Kamerling "Like the Ancients: The Art of Donal Hord" που εκδόθηκε το καλοκαίρι του 1985 στη εφημερίδα "San Diego History"

Τρίτη 10 Μαρτίου 2009

Ενα "διαφορετικό Μουσείο" : Μουσείο Καμμένου Φαγητού.....!!!!



Καρβουνιασμένα κέϊκ, μαύρες κατσαρόλες απανθρακωμένα πουλερικά αποτελούν τα εκθέματα ενός " αλλοιώτικου Μουσείου" του Μουσείου Καμένου Φαγητού που λειτουργεί εδώ και 20 χρόνια στο Cambridge της Αγγλίας.

Στο ταμπελάκι που βρίσκεται δίπλα στο παραπάνω καρβουνιασμένο "έκθεμα" διαβάζουμε πως πρόκειται για την "μελέτη μίας φρυγανισμένης πίτσας"!!! Σύμφωνα με την ψυχολογική ερμηνεία που δίνουν οι υπεύθυνοι του Μουσείου οι μαγειρικές μας επιδόσεις είναι άρρηκτα συνδεδεμένες με τα συναισθήματα που τρέφουμε για το/τα άτομο/άτομα για το/τα οποίο/α μαγειρεύουμε.

Οι παραπάνω φρυγανισμένες πίτσες παρασκευάστηκαν από μία κοπέλα που άθελά της φαίνεται πως ενεργούσε ως "σύζυγος" επιθυμώντας να ευχαριστήσει τον φίλο της μαγειρεύοντάς του. Η κοπέλα όμως δίχως να το παραδέχεται δεν ένοιωθε ευτυχισμένη με τον σύντροφό της και κατά βάθος (στο ασυνείδητό της) ήθελε να τον χωρίσει.... Οι μελαγχολικές εσωτερικές ψυχολογικές διεργασίες που γίνονταν στον εσωτερικό κόσμο της κοπέλας (δίχως η ίδια να το συνειδητοποιεί) αντικατοπτρίστηκαν στις καρβουνιασμένες πίτσες.....!!!
Ισως να υποθέσετε πως η ιδρύτρια του Μουσείου θα ήταν καμία απατημένη και μιζεριασμένη νοικοκυρά που έπασχε από βαρειά κατάθλιψη και για αυτό έφτιαξε το συγκεκριμένο Μουσείο....

Ομως γελιέστε, σύμφωνα με τις πληροφορίες που δίνονται στην ιστοσελίδα της, η κα Deborah Henson-Conant ιδρύτρια του Μουσείου καμμένου φαγητού φαίνεται να είναι μια πολύ ενεργητική και δραστήρια μουσικός (παίζει άρπα), τραγουδά, γράφει τραγούδια, είναι συνθέτης, ηθοποιός, κωμικός, σκιτσογράφος, εμψυχώτρια και πολλά άλλα. Στο κανάλι της στο Youtube λέει πως

"η μουσική για μένα είναι ένας τρόπος να αφηγείσαι μια ιστορία. Καμία ιστορία δεν είναι πλήρης δίχως της δική της μουσική...."
Τώρα όσο για το συγκεκριμένο Μουσείο, σύμφωνα με τον επίσημο ορισμό της ICOM (International Council of Museums) ως Μουσείο εννοείται «ένα μόνιμο ίδρυμα, μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα, στην υπηρεσία της κοινωνίας και της ανάπτυξής της, ανοικτό στο κοινό, που έχει ως έργο του τη συλλογή, τη μελέτη, τη διατήρηση, τη γνωστοποίηση και την έκθεση τεκμηρίων του ανθρώπινου πολιτισμού και περιβάλλοντος, με στόχο τη μελέτη, την εκπαίδευση και την ψυχαγωγία».

Το Μουσείο του καμμένου φαγητού σύμφωνα με τις πληροφορίες που αναγράφονται στην σχετική ιστοσελίδα είναι μια προσωπική έκθεση, σπάνια ανοικτή στο κοινό, οπότε με αυτούς τους όρους θα έλεγα πως μάλλον δεν εμπίπτει στην κατηγορία των Μουσείων με επιστημονικούς όρους.
Αυτό βέβαια σε τίποτα δεν εμποδίζει κάθε "καλονοικοκυρά" ή απογοητευμένη σύζυγο, ερωμένη ή φιλενάδα που συνηθίζει να καίει το φαγητό λόγω των μελαγχολικών εσωτερικών διαθέσεών της.......να προσφέρει τα μαγειρικά της δημιουργήματα στο συγκεκριμένο φορέα.
Το πιθανότερο είναι πως το καρτελλάκι που θα συνοδεύει τα εκθέματα θα αναφέρει :

"το συγκεκριμένο καρβουνιασμένο κουλουράκι έγινε πολύ σκληρό σαν πέτρα αφού αντικατοπτρίζει τη μαύρη διάθεση της δωρήτριας της οποίας ο σύζυγος, ο ερωμένος, το boy friend της είχε κάνει την καρδιά μαύρη και σκληρή σαν πέτρα......




Ασε που κάποτε τα εκθέματα μπορεί να αποκτήσουν συλλεκτική αξία.....!!!!


Αυτό που το πας???

Δευτέρα 9 Μαρτίου 2009

Το Laptop, τα Bodyline και το ανεκπλήρωτο όνειρο....



Μήπως το όνειρό σας είναι να αποκτήσετε έναν φορητό υπολογιστή ?

Και εμένα ήταν και εξακολουθεί να είναι....

Ετσι όταν άκουσα την εκφωνήτρια μιας εκπομπής του τηλεοπτικού σταθμού alter να λέει πως αν στείλετε SMS στο τάδε νούμερο συμμετέχετε στην κλήρωση για ένα φορητό υπολογιστή αποφάσισα να κυνηγήσω την τύχη μου.
Εστειλα λοιπόν SMS στο νούμερο που έδωσε η εκφωνήτρια....
Φυσικά αντί για υπολογιστή μέσα σε κλάσματα δευτερολέπτου έλαβα στο κινητό μου ένα ευχαριστήριο μήνυμα για τη συμμετοχή μου όπου πληροφορήθηκα πως μαζί με όσους συμμετείχαν έτσι και εγώ κερδίζω μια προσφορά περιποίησης προσώπου των Bodyline!!!!

Μα εγώ δεν ήθελα προσφορά περιποίησης προσώπου από την Bodyline, το laptop ήθελα!!!!
Ελα ντε που όπως υποθέτω ο τηλεοπτικός σταθμός μάλλον πουλάει στη συγκεκριμένη εταιρεία το τηλεφωνικό νούμερο του κάθε αφελή (όπως εγώ) που πιστεύει πως με ένα SMS μπορεί αποκτήσει ό,τι φαντασιώνεται!!!!!
Δεν πρόλαβα να συνέλθω από την απογοήτευσή μου και μέσα σε λίγες ώρες έπεσε το σχετικό τηλεφώνημα από την υπάλληλο της Bodyline (μπράβο ταχύτητα!!!!) η οποία φυσικά άκουσε τον εξάψαλμο αφού το έχω ξαναδεί το όνειρο :
Σου χαρίζουν μεν ένα πρόγραμμα περιποίησης ας πούμε αξίας 50 Ευρώ και σου ζαλίζουν τον έρωτα να αγοράσεις άλλο πακέτο αξίας 500 Ευρώ!!!!
Ετσι από τη μια τα στοιχεία του κινητού μου καταγράφηκαν στα κιτάπια της εταιρείας Bodyline που τώρα είναι ελεύθερη να το χρησιμοποιεί όποτε εκείνη επιθυμεί
(....κι έπειτα αναρωτιόμαστε που βρίσκουν τα στοιχεία μας)
ενώ από την άλλη ο φορητός υπολογιστής εξακολουθεί να παραμένει ένα ανεκπλήρωτο όνειρο...

Παρασκευή 6 Μαρτίου 2009

Το παγκάρι.....

Με αφορμή την επίσκεψη των μελών της κοινοβουλευτικής επιτροπής Μορφωτικών υποθέσεων στο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης γράφτηκε η παρακάτω ενδιαφέρουσα ανάρτηση που διάβασα στο blog στης Βουλής τα έδρανα.
Οι φωτογραφίες είναι του Πέτρου Δημητρόπουλου.


«Ταπεινό» έκθεμα στο νέο μουσείο Ακροπόλεως, ένα ..παγκάρι. Ένα λίθινο κιβώτιο, με οπή στην πάνω πλευρά, και ένα χνάρι από κλειδαριά στο πλάι. Μια αργυρή δραχμή, ήταν η προσφορά, που καλούνταν τα μελλόνυμφα ζευγάρια να ρίξουν μέσα, στο όνομα της θεάς της αγάπης, της ομορφιάς, της γονιμότητας...

«ΑΦΡΟΔΙΤΕΙ ΟΥΡΑΝΙΑ ΠΡΟΤΕΛΕΙΑ +» (στην Αφροδίτη την Ουράνια, πριν από το γάμο) θα διαβάζει πάνω στο κιβώτιο ο επισκέπτης του μουσείου, κάνοντας τα πρώτα του βήματα στο μουσείο, λίγο μέτρα μετά τα μηχανήματα ακύρωσης εισιτηρίων. Το σημάδι του σταυρού (+) δεν είναι τίποτα άλλο από το σύμβολο της δραχμής, όπως είναι σήμερα, το έψιλον με τις δύο εγκάρσιες γραμμές, το σύμβολο του ευρώ..
Δύο πράγματα με παραξένεψαν σε αυτό το έκθεμα:
- Η συνήθεια των ζευγαριών να κάνουν το τάμα τους στη θεά Αφροδίτη με αίτημα (όπως υποθέτω) την ευγονία πριν από την τελετή του γάμου .
- Τα ίχνη ύπαρξης κλειδαριάς (αφού τόσο βαρύ παγκάρι υποθέτω πως θα ήταν πολύ δύσκολο να το μετακινήσει κανείς για να το διαρρήξει δίχως να γίνει εύκολα αντιληπτός...)

Τετάρτη 4 Μαρτίου 2009

Ο Μιναρές του Ρεθύμνου

Διάβασα στο blog του ikor την παρακάτω ενδιαφέρουσα ανάρτηση :Το Ρέθυμνο είναι ένα σταυροδρόμι λαών, άρα και ψηφιδωτό αρχιτεκτονικής:
Ενετοί, Φράγκοι, Τούρκοι κι Έλληνες πέρασαν από ‘δώ αφήνοντας κτίρια διαφορετικής τεχνοτροπίας. Μα όποιος περπατήσει σ’ αυτήν την πόλη, νιώθει πως όλα συνυπάρχουν τόσο αρμονικά, κάτω απ’ τον ίδιο ήλιο.
Το πιο χαρακτηριστικό δείγμα «διαδοχικής αρχιτεκτονικής» είναι το σημερινό Ωδείο της πόλης:

Το κτίριο κατασκευάστηκε επί ενετοκρατίας (1601) ως Εκκλησία της Παναγίας. Το 1657 έγινε απ’ τους Τούρκους το Τζαμί του Νερατζέ, το μεγαλύτερο και πλουσιότερο τζαμί του Ρεθύμνου. Το 1925 ανακηρύχθηκε σε χριστιανική εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Νικόλαο.

Ακόμα διακρίνει κανείς τους κορινθιακούς κίονες, τις καμάρες και τους αρχικούς τοίχους της Santa Maria.
Το 1887, οι Τούρκοι, θέλοντας να δώσουν ακόμα μεγαλύτερη αίγλη στο τζαμί, αποφάσισαν να χτίσουν δίπλα του έναν μιναρέ.Ο Ρεθυμνιώτης μηχανικός Γιώργος Δασκαλάκης, απ’ το Ρουσσοσπίτι, ανέλαβε να χτίσει τον μιναρέ. Ταξίδεψε 3 μήνες στη Σμύρνη και στην Κωνσταντινούπολη για να πάρει ιδέες και τελικά υπέβαλε 3 σχέδια στους Τούρκους.
Το 1890, 3 χρόνια μετά, ο Δασκαλάκης με τον τεχνίτη Αλησακδάκι ανέγειραν τον Μιναρέ του Νερατζέ. Με ύψος 27 μέτρα, είναι μέχρι και σήμερα το ψηλότερο κτίριο στο Ρέθυμνο!
Αύριο όμως δεν ξέρουμε καν αν θα υπάρχει...
Στις αρχές του 2005, παρατηρήθηκαν πτώσεις κομματιών απ’ την οροφή του μιναρέ. Τοποθετήθηκε τότε περιμετρικά του μια προσωρινή σκαλωσιά.
Η σκαλωσιά είχε διπλό ρόλο: αφενός υποστηρικτικό κι αφετέρου προστατευτικό απ’ τις πέτρες που αποκολλούνται. Η σκαλωσιά όντως έσωσε τον μιναρέ από τον σεισμό 6,9 R του 2006!
Πέρασαν από τότε 4 υπουργοί Πολιτισμού (κι ένας Ζαχόπουλος), αλλά αποδείχτηκε πως «ουδέν μονιμότερο του προσωρινού»! Η σκαλωσιά ακόμα δεσπόζει στη νέα εντυπωσιακή πλατεία της Παλιάς Πόλης που εγκαινιάστηκε εκεί την Πρωτοχρονιά.
Μα το χειρότερο είναι ότι η μια βάση της σκαλωσιάς εδράζεται στην οροφή του Ωδείου, η οποία έχει ήδη εμφανίσει ρωγμές. (Στο Ωδείο διδάσκονται καθημερινά μουσική δεκάδες παιδιά.)
Με λίγα λόγια: ο εντυπωσιακός υπερεκατονταετής μιναρές του Ρεθύμνου εδώ και 5 χρόνια στηρίζεται με μια μεταλλική (προσωρινή) σκαλωσιά, το μισό βάρος της οποίας καταπονεί την (ηλικίας άνω των 350 ετών) οροφή του σημερινού Ωδείου της πόλης!
Τι περιμένουν άραγε οι αρμόδιοι; Να πέσει;
Γιατί δεν ενισχύουν τη φέρουσα τοιχοποιία του μιναρέ;
Ποια εγκληματική αμέλεια έχει αφήσει αυτό το μοναδικό μνημείο στη μοίρα του;
Τι νοείται τελικά ως πολιτιστική μας κληρονομιά; Μόνο ό,τι έγινε από ελληνική διοίκηση;
Ο σεβασμός κι η ανάδειξη των μνημείων μας είναι απ’ τους ελάχιστους πόρους που μας έχουν απομείνει. Είναι τεκμήριο της διαχρονικότητας αυτού του τόπου. Αλλά όσο δύσκολα χτίζεται κάτι, άλλο τόσο εύκολα μπορεί να χαθεί...
Είναι γενική διαπίστωση πως τα μνημεία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς ρημάζουν. Από τη μια οι δυσβάσταχτες γραφειοκρατικές διαδικασίες που εμποδίζουν την ταχεία λήψη αποφάσεων. Από την άλλη προβλήματα που αφορούν την έλλειψη χρηματοδότησης και προσωπικού σε καίριους τομείς όπως είναι αυτός του Πολιτισμού. Το αποτέλεσμα είναι (όπως έχουμε πει και στο παρελθόν εδώ και εδώ και εδώ) πως όσο δεν καταρτίζεται μία σαφής πολιτιστική πολιτική από την Πολιτεία τα μνημεία μας θα καταρρέουν και όπως λέει ο ikor όσο δύσκολα χτίζεται κάτι, άλλο τόσο εύκολα μπορεί να χαθεί....

Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2009

Πρόσωπα, Προσωπεία, Μάσκες......

Οι δρόμοι αυτές τις ημέρες πλημμύρισαν από μασκαράδες, δηλαδή προσωπιδοφόρους, μεταμφιεσμένους για το καρναβάλι. Φορώντας μία προσωπίδα (=λατινικό masca) για λίγες ημέρες αποδράσαμε από το εγώ μας, γίναμε κάποιοι άλλοι.
Γιορτάσαμε, γελάσαμε, σατυρίσαμε....

Η μίμηση και η διακωμώδηση του θανάτου βρέθηκε στο επίκεντρο των καρναβαλιστικών εκδηλώσεων αφού αυτές συμβολίζουν την επικείμενη νέα καρποφορία κατά τη διάρκεια της άνοιξης μετά από τον προσωρινό θάνατο του χειμώνα.

Τον συμβολικό θάνατο διαδέχεται η ζωή, αυτή την έννοια έχουν η αλλαγή των ρόλων όπου το αρσενικό μιμείται το θηλυκό και το αντίθετο. Ετσι και ο άνθρωπος φορώντας μια μάσκα ουσιαστικά θανατώνει προσωρινά τον αληθινό εαυτό του και ταυτίζεται με έναν άλλον εαυτό.

Γιατί όμως η μάσκα μας οδηγεί σε αυτήν την ελευθεριότητα?

Κάποτε η μάσκα αποτελούσε τελετουργικό εργαλείο και όχι απλά ένα μέσον μεταμφίεσης όπως τώρα. Μάλιστα σύμφωνα με τις δοξασίες των αρχέγονων φυλών η μάσκα προσέδιδε στο πρόσωπο μεταφυσικές ιδιότητες με τελικό αποτέλεσμα την ένωση με το Θείο. Φορώντας την οι ιερείς των φυλών και χορεύοντας τελετουργικούς χορούς έφταναν στον εκστασιασμό. Ενώνονταν με το Θείο και μέσω της μάσκας ενεργούσαν ως ένα είδος μεσολαβητών ανάμεσα σε θεούς και ανθρώπους προκειμένου να μεταφέρουν τα αιτήματα των ανθρώπων για ευγονία, βροχοπτώσεις αλλά και υγεία και ευτυχία...

Στις μέρες μας όμως που η μάσκα σε μεγάλο βαθμό έχει χάσει τον τελετουργικό της χαρακτήρα τι είναι αυτό που όταν φοράμε τη μάσκα μας σπρώχνει να χειραφετηθούμε από την σοβαρότητα και τον καθωσπρεπισμό απαλλαγμένοι από κάθε αναστολή??? Αυτές τις μέρες του Καρναβαλιού ο λόγος και το πνεύμα μας φαίνεται να αναζητούν και να υιοθετούν μία ελευθεριότητα που σχετίζεται με την ευγονία μέσα από την νεκρανάσταση.

Τελικά μήπως επιθυμούμε να ξεφύγουμε από τις δεσμεύσεις του αληθινού μας Εγώ για να γίνουμε κάτι που θα θέλαμε να είμαστε και δεν μπορούμε ???? Η μήπως απλά νοιώθουμε την ανάγκη μιας δίχως όρια στιγμής που θα μας οδηγήσει στη φυγή, στην απάρνηση της δύσκολης πραγματικότητας έστω κι αν γνωρίζουμε πως πρόκειται για μία στιγμή που δεν θα διαρκέσει για πολύ?

Κάποτε ο Τσαρούχης έγραψε στο βιβλίο του «Εγώ ειμί φτωχός και πένης» (εκδ. Καστανιώτης)

"Αποφεύγω τον εαυτό μου για να τον ξαναβρώ, τον καλύπτω για να αποκαλυφθεί. Κάτι τέτοιο πρέπει να είναι η μάσκα"

Μήπως λοιπόν καλύπτουμε τον εαυτό μας με σκοπό να τον επανανακαλύψουμε αφού γνωρίζουμε από την αρχή πως πρόκειται για κάτι στιγμιαίο και όχι μόνιμο??

Η διάθεση για αυτή την ανάρτηση γεννήθηκε κατ΄αρχήν με αφορμή τις χαρούμενες εκφράσεις των ανθρώπων που παρακολουθούσα να φορούν μάσκες αυτές τις ημέρες και να νοιώθουν καλά που μεταμορφώνονταν σε κάτι άλλο... Αλλος σε κάποια ζωόμορφη ύπαρξη, άλλος σε φλογερό εραστή, άλλος σε κάποιο πολιτικό πρόσωπο σατυρίζοντάς το...Η αφορμή όμως είχε δοθεί εδώ και καιρό σε μία ανάρτηση όπου σας αποκάλυπτα πως μία από τις αδυναμίες μου είναι να συλλέγω μάσκες. Τότε λοιπόν μερικοί από εσάς εκφράσατε την επιθυμία να ανεβάσω φωτογραφίες από τη συλλογή μου. Τις φωτογραφίες από τις μάσκες της συλλογής μου συνέθεσα στο παρακάτω βιντεάκι που θα δείτε.

Πως έγινε όμως η αρχή για αυτήν τη συλλογή???

Ηταν σε μια Διεθνή έκθεση στη Bologna της Ιταλίας όταν πρωτοαντίκρισα τον Giorgio Aracne (στην παρακάτω φωτό), την πρώτη μάσκα που επιθύμησα όσο τίποτα άλλο να αποκτήσω. Ηταν σαν να λέμε ένας κεραυνοβόλος έρωτας.... Κι ήταν εκείνος που μου εμφύτευσε το μεράκι να συνεχίσω αργότερα τη συλλογή εμπλουτίζοντάς την σε κάθε ταξίδι στο εξωτερικό με νέες μάσκες. Κατόπιν ακόμη και οι φίλοι μου γνωρίζοντας το πάθος μου άρχισαν σε κάθε περίσταση (γιορτές,γενέθλια κλπ) να μου φέρνουν για δώρο μάσκες.

Σήμερα όμως σαν θέλησα να καταγράφω τους λόγους που με οδήγησαν να γίνω συλλέκτρια μασκών και μάλιστα με τόσο παθιασμένο τρόπο, το μελάνι της πένας στέρεψε....Δεν έτυχε ποτέ να αναρωτηθώ γιατί να γίνει κάποιος μανιώδης συλλέκτης ενός άψυχου αντικειμένου όπως είναι οι μάσκες???? Και όχι μόνο αυτό αλλά στη συνέχεια να νοιώθει την ανάγκη να τις φροντίζει και να τις προσέχει με τόση αγάπη θαρρείς και κάθε μάσκα αποτελεί ένα ιδιαίτερα προσφιλές άτομο το οποίο δεν θα ήθελε ποτέ να αποχωριστεί???? Ειλικρινά δεν γνωρίζω το γιατί ! Ισως κάποια πράγματα να μην μπορούν να αιτιολογηθούν!

Να! Αγαπάς τις μάσκες με τον ίδιο τρόπο (περίπου) που ερωτεύεσαι ένα πρόσωπο...

....δεν ξέρεις το γιατί....απλά σου συμβαίνει...έτσι....ξαφνικά....
Παράξενο δεν είναι ????
Μήπως όμως και το ανθρώπινο πρόσωπο ένα προσωπείο δεν είναι ???
Μια μάσκα, που άμα σου αρέσει η έκφρασή της την ερωτεύεσαι......
Κι έπειτα σκέφτεσαι πως μπορεί αυτός που φοράει μάσκα κάποιες φορές να επιθυμεί να μην είναι ο εαυτός του και για αυτό μεταμορφώνεται σε κάποιον άλλον...
Αντίθετα αυτός που συλλέγει μάσκες το κάνει επειδή μπορεί μαζί με τις μάσκες άλλων πολιτισμών να επιθυμεί να γνωρίσει καλύτερα τους άλλους ανθρώπους....




Σκέψεις που δεν έχουν τελειωμό, με αφορμή τις μάσκες...Ισως εσείς να με βοηθούσατε να ξεμπερδέψω τις σκέψεις μου. Τελικά μήπως η μυστικότητα και η απόκρυψη του αληθινού μας προσώπου με μάσκα όπως γίνεται στο Καρναβάλι είναι αναγκαία αφού λειτουργώντας ως ένα είδος λύτρωσης, αποφόρτισης μας ωθεί σε μια στιγμιαία φυγή από την πραγματικότητα????
Και δεν είναι απαραίτητα κακό να ξεφεύγεις καμιά φορά από την αδυσώπητη πραγματικότητα, αρκεί να μην τύχει και ξεγελαστούμε από την ασφάλεια και την μυστικοπάθεια που μας παρέχει η μάσκα και της επιτρέψουμε να παγιωθεί αντικαθιστώντας σε μόνιμη βάση το αληθινό μας πρόσωπο.

Γιατί τότε η μάσκα θα κάνει το πρόσωπό μας να μοιάζει με νεκρικό προσωπείο......