Στο Κάστρο της Τήνου - Εξώμβουργο

Κατά την επίσκεψή μας στην Τήνο μάθαμε πως στο νησί υπάρχουν 2 Δήμοι εκ των οποίων ο ένας είναι ο Δήμος Εξώμβουργου (ο οποίος έχει λάβει το όνομά του από το ομώνυμο λόφο όπου βρίσκεται το Κάστρο) με έδρα την Ξυνάρα. Περιλαμβάνει τους παραδοσιακούς οικισμούς: Ξυνάρα, Λουτρά, Κρόκο, Σκλαβοχωριό, Αγάπη, Περάστρα, Κώμη, Κάτω Κλείσμα, Καρκάδο, Αετοφωλιά, Καλλονή, Καρδιανή, Υστέρνια, Σμαρδάκιτο, Ταραμπάδο, Κάμπο, Χατζηράδο, Κτικάδο, Τριπόταμο, Σμπεράδο, Τζάδο, Κέχρο, Μέση, Στενή, Φαλατάδο, Καθλικάρο, Μυρσίνη και Ποταμιά. Επίσης, τους παράλιους οικισμούς Υστερνίων, Βαθύ, Καρδιανής (Γιαννάκη), Αγίου Ρωμανού και Κολυμπήθρας.

Κινήσαμε λοιπόν να επισκεφτούμε τα "Κάτω μέρη" της Τήνου όταν αντικρύσαμε τον επιβλητικό όγκο του Εξώμβουργου όπου πάνω του όπως μας είχαν πληροφορήσει βρισκόταν ένα Κάστρο και ένα Μοναστήρι. Ετσι δεν χάσαμε την ευκαιρία να τα επισκεφτούμε.

Στην κορυφή του λόφου ο επισκέπτης αντικρύζει τα υπολείμματα ενός μεσαιωνικού Κάστρου που χτίστηκε το 1207 από τους Ενετούς. Στην ευρύτερη περιοχή βρίσκει κανείς και άλλα αρχαιολογικά κατάλοιπα (τείχη, κατοικίες, νεκροταφεία) γεγονός που υποδηλώνει πως η περιοχή κατοικήθηκε ήδη από την προϊστορική εποχή. Την περίοδο που εντάθηκαν οι πειρατικές επιδρομές στο Αιγαίο (αρχές του μεσαίωνα), οι Τηνιακοί εγκατέλειψαν τα παράλια και κατέφυγαν στο εσωτερικό του νησιού, στο Εξώμβουργο όπου οχύρωσαν με ασφαλή τείχη το Κάστρο. Το Κάστρο ονομάζεται και "Κάστρο της Αγ. Ελένης" επειδή όπως λέγεται κάποτε υπήρχε στην κορυφή ένα εκκλησάκι αφιερωμένο στην Αγία Ελένη. Αρχαιολογικά ευρήματα που φιλοξενούνται στο Μουσείο της Χώρας προέρχονται από το ιερό της Δήμητρας και της Περσεφόνης το οποίο εικάζεται πως βρισκόταν εδώ. Σε αυτό εδώ το Κάστρο το οποίο αποκαλείται "το Κάστρο της Τήνου" (έτσι ονομαζόταν στις παλαιότερες γραπτές πηγές) κατέφευγαν οι κάτοικοι του νησιού κάθε φορά που ήθελαν να προστατευτούν από τους πειρατές. Φτάνοντας στους πρόποδες του Κάστρου παρατηρήσαμε την ύπαρξη ενός γιγάντιου σταυρού στη κορυφή του (δίπλα από άλλες κεραίες -πιθανότατα κινητής τηλεφωνίας-sic). Αρχίσαμε να σκαρφαλώνουμε. Αν και στη Χώρα του νησιού έκανε αποπνικτική ζέστη εδώ θα έλεγα πως χρειαζόσουν ελαφρύ μπουφανάκι με τη δροσούλα να κάνει την ανάβαση ευχάριστη και καθόλου κοπιαστική. Ετσι αποφασίσαμε να σκαρφαλώσουμε μέχρι την κορυφή.

Ο σταυρός στην κορυφή πράγματι ήταν τεραστίου μεγέθους και δέσποζε στον ορεινό όγκο κάνοντας επιβλητική την παρουσία του ακόμη και το βράδυ αφού όταν κανείς διασχίζει τη περιοχή τις νύχτες τον βλέπει να στέκει εκεί φωτισμένος.

Στη βάση του σταυρού βρισκόταν χαραγμένη μια πλάκα. Διαβάσαμε πως ο σταυρός είχε τοποθετηθεί εκεί το 1900, καταστράφηκε το 1915 και ξανατοποθετήθηκε το 1931. Δεν καταφέραμε να μάθουμε περισσότερα για τους λόγους που καταστράφηκε ο σταυρός. Καθήσαμε να ξαποστάσουμε απολαμβάνοντας την υπέροχη θέα ολόκληρου του νησιού. Οι μόνοι ήχοι που ακούγονταν ήταν τα τιτιβίσματα των πουλιών που φαίνεται πως τους είχαμε διαταράξει τη συνήθη γαλήνη τους. Ανοίξαμε τους τουριστικούς οδηγούς και αναζητήσαμε ιστορικές πληροφορίες για το Κάστρο. Το κάστρο καταστράφηκε τον Ιούνιο του 1715 όταν το νησί καταλήφθηκε από τους Τούρκους και το ανατίναξαν με αποτέλεσμα την ισοπέδωση των κτιρίων της πόλης και των κτιρίων της. Με την ανατίναξη του Κάστρου από τους Τούρκους έκλεισε η βενετική παρουσία στην Τήνο, μετά από 508 ολόκληρα χρόνια...

Μετά την καταστροφή του Κάστρου οι κάτοικοι αρχικά εγκαταστάθηκαν στο έξω-Borgo (την περιοχή που βρίσκεται έξω από το κάστρο). Αργότερα ο πληθυσμός άρχισε να απλώνεται στους υπόλοιπους οικισμούς του νησιού. Η δημογεροντία πέρασε σύντομα στη χώρα (τη σημερινή πόλη) ενώ ο καθολικός επίσκοπος εγκαταστάθηκε στην Ξινάρα. Τότε ως πρωτεύουσα του νησιού ορίστηκε πλέον η Χώρα και πήρε τη θέση του Εξώμβουργου (που μέχρι τότε ήταν η πρωτεύουσα του νησιού).

Η τοποθεσία όπου βρίσκεται το Κάστρο είναι η δεύτερη ψηλότερη τοποθεσία του νησιού (νομίζω 700 μ.) και για αυτό ο επισκέπτης απολαμβάνει μια απίστευτη θέα που περιλαμβάνει όλο το νησί. Υποθέτω πως η στρατηγική θέση της περιοχής δικαιολογεί την μακρόχρονη κατοίκηση της περιοχής.

Η ορατότητα φτάνει μέχρι τα θαλάσσια περάσματα το οποίο πρακτικά σημαίνει πως οποιεσδήποτε πειρατικές επιδρομές γίνονταν άμεσα αντιληπτές. Καθήσαμε αρκετή ώρα στην κορυφή του Εξώμβουργου προσπαθώντας να ταξιδέψουμε νοερά σε εποχές όπου εδώ η περιοχή θα έσφυζε από ζωή. Εδώ που άνθρωποι έζησαν, εργάστηκαν, παντρεύτηκαν, απόκτησαν οικογένεια λάτρεψαν τους δικούς τους θεούς....Εδώ που τα παιδιά τους θα τριγυρνούσαν στα καλντερίμια του Κάστρου και θα έπαιζαν όπως όλα τα παιδιά. Εδώ που ο θόρυβος από τους πολέμους θα είχε διαταράξει την ηρεμία και τη γαλήνη του τοπίου. Σήμερα μοναχά νεκρική σιγή ακούγεται στη περιοχή με το σώμα του Κάστρου να κείται ερειπωμένο και εμένα την επισκέπτριά του να προσπαθώ να ανασύρω τα μυστικά του μέσα από τους τουριστικούς οδηγούς.
Σκεφτόμουν πως σε άλλες χώρες τα Κάστρα αποτελούν προτεραιότητα για τις Υπηρεσίες Πολιτισμού, όχι μόνο τα φροντίζουν μα αποτελούν πόλους έλξης επισκεπτών με σημαντικά έσοδα που διατίθενται για να καλύψουν τα έξοδα συντήρησης και αναστήλωσης αυτών των χώρων.
- Γιατί εδώ στην Ελλάδα τα μεσαιωνικά Κάστρα είναι ξεχασμένα και καταρρέουν εγκαταλελελειμμένα στην αδυσώπητη παρέμβαση της φθοράς του χρόνου?

Ομως τις σκέψεις μου διέκοψε η φωνή της Μελένιας που υπενθύμιζε πως είχε φτάσει η ώρα να συνεχίσουμε το ταξίδι μας.....

Αρχίσαμε να κατηφορίζουμε.....Ημουν σιωπηλή....Οι σκέψεις και τα συναισθήματα ανάμεικτα.....Τα ερωτηματικά που αναζητούν απάντηση πολλά, κατακλύζουν το μυαλό....
- Γιατί εγκαταλείπονται τέτοιοι θησαυροί ????
- Γιατί το μάθημα της ιστορίας να εξακολουθεί να γίνεται με τον ίδιο και απαράλλαχτα μονότονο τρόπο εδώ και ατελείωτα χρόνια μέσα στον ψυχρό και απρόσωπο χώρο μιας αίθουσας διδασκαλίας που τελικά απωθεί τα παιδιά από τη μάθηση της ιστορίας του τόπου μας???? Γιατί να μην μπορούν να μετατραπούν αυτοί οι χώροι σε πόλους έλξης σχολείων όπου μέσω εκπαιδευτικών εκδρομών και προγραμμάτων θα μαθαίνουν την ιστορία σε πραγματικό περιβάλλον μέσα σε τόσα μνημεία που βρίσκονται διάσπαρτα στον τόπο μας ???
- Γιατί να μην προβάλλουμε την κοινή ιστορία άλλων πολιτισμών που πέρασαν από τη χώρα μας έτσι ώστε να δημιουργηθεί ένας συνεκτικός κρίκος ανάμεσα στους λαούς μέσα από τη κοινή τους ιστορική πορεία????

Τόποι ρημαγμένοι και μουντοί
μοναχά της ανάσας μου η σιωπή
Κάστρα εγκαταλελειμμένα
μέσα στο χρόνο αφημένα

Πούναι οι δόξες και οι τιμές σας
κάστρα μου λησμονημένα???

Τα εγκαίνια......

Κι έφτασε η βραδυά των εγκαινίων......
Πάνω βλέπετε τα έργα που πήραν μέρος...
Ο οραματιστής του όλου εγχειρήματος Ριχάρδος Φώσκολος (κάτω στο κέντρο) συνομιλεί με τους πρώτους επισκέπτες που επισκέφτηκαν τον χώρο για τα εγκαίνια.... Η Ανν σύζυγος του Ριχάρδου και ψυχή των προετοιμασιών της έκθεσης ....Οι καλλιτέχνιδες ενώ συνομιλούν.......Η αίθουσα διδασκαλίας στο σχολείο του Αγαπιού ξαναζωντάνεψε. Πλημμύρισε από παιδικές φωνούλες και άρχισαν οι σκανταλιές.....
....ο πίνακας γέμισε από αριθμούς, σκίτσα και ζωγραφιές...........τα παιδιά συνομίλησαν με τη Δήμητρα...μία από τις καλλιτέχνιδες.....

...Οι τοπικοί δημοτικοί άρχοντες ηθικοί και οικονομικοί αρωγοί σε αυτή τη πρωτοβουλία δήλωσαν τη διάθεσή τους να στηρίξουν αυτού του είδους τις πρωτοβουλίες για το καλό και την προκοπή του τόπου και ευχαρίστησαν τους χωριανούς που παραβρέθηκαν στην εκδήλωση....

Ο Ριχάρδος παρακολουθεί με συγκίνηση και προσοχή τα λόγια των τοπικών αρχόντων και ελπίζει το μικρό αυτό στέκι (το σχολείο) να γίνει κέντρο διάδοσης πολιτισμού......Οι χωριανοί αγκάλιασαν την εκδήλωση με αγάπη...
....Εξέτασαν με περιέργεια τα εκθέματα.........τα σχολίασαν και έθεσαν ερωτήσεις στις καλλιτέχνιδες που ήταν παρούσες.... .... ενώ παρακολούθησαν με ενδιαφέρον και προσοχή τις ομιλίες των τοπικών εκπροσώπων......Μια πανέμορφη ανθοδέσμη έφτασε στο χώρο και είχε για παραλήπτη μία από τις νεαρές καλλιτέχνιδες....Το χαμόγελο δεν έφυγε από τα χείλη της στη σκέψη πως μία κοπιαστική προσπάθεια έφτανε στο τέλος της. Ο φακός μου τη συνέλαβε να στρέφει τη ματιά στον ήλιο που αποχαιρετούσε τους ανθρώπους και παραχωρούσε τη θέση του στην αδελφή του τη νύχτα.... ....Το φεγγαράκι είχε αρχίσει να αχνοφέγγει στον ουρανό....
Νόμιζες πως ξεπρόβαλλε πάνω από το σπίτι όπου γεννήθηκε ο Γύζης, στο Σκλαβοχωριό και πως χαιρόταν και αυτό για αυτή την εκδήλωση.............Οι σκέψεις και τα συναισθήματα ανάμικτα....
.....Ενας νέος χώρος πολιτισμού γεννήθηκε....
Ευχόμαστε καλή τύχη σε όλους όσοι προετοίμασαν αυτόν τον νέο πολιτιστικό χώρο και καλή δύναμη σε όσους αποφασίσουν να στηρίξουν τη μελλοντική του πορεία....
....Εστρεψα το βλέμμα στο κτήριο του Σχολείου.........Στον τοίχο βρίσκεται εντοιχισμένη η παραπάνω επιγραφή.....
....Διαβάζω...
1931
Λειβαδάρειος Σχολή Αγάπης
Ανεγερθείσα
Δαπάναις Νικολ. Φ. Λειβαδάρη
Αρωγή κράτους
Συνεργασία κατοίκων
Αγάπης - Σκλαβοχωρίου

Σκέφτηκα πόσο πολύτιμες αλλά και σπάνιες είναι αυτές οι στιγμές που οι άνθρωποι σμίγουν τα χέρια τους σε μια συνεργασία με κοινούς σκοπούς και αποφασίζουν την αξιοποίηση όσων τους κληροδότησαν με αγάπη οι άνθρωποι των προηγούμενων γενεών....Είναι εκείνες οι στιγμές όπου παρελθόν - παρόν και μέλλον ενώνονται σε μια αδιάσπαστη ενότητα...

(Προηγούμενες σχετικές αναρτήσεις εδώ και εδώ)

Η προετοιμασία μιας έκθεσης γλυπτικής (στο Αγαπιό της Τήνου)

Δεν είχε τύχει ποτέ να δω πως προετοιμάζεται μια έκθεση γλυπτικής.

Το dyosmaraki λοιπόν , μια και δυό, πήρε το στενό δρομάκι που οδηγεί στο χώρο του σχολείου του Αγαπιού (βλ.προηγούμενη ανάρτηση για το χωριό εδώ). Εκεί είχαν πει πως θα γινόταν η έκθεση και όπως είναι γνωστό το πρώτο πράγμα για το στήσιμο μιας έκθεσης είναι να βρεθεί ο χώρος όπου θα στεγαστεί.
Το σχολείο του Αγαπιού βρίσκεται σε μια προνομιακή θέση με πανέμορφη θέα. Είναι ένας χώρος που όπως μας έλεγαν οι ντόπιοι , κάποτε έσφυζε από ζωή. Να φανταστείτε οι γιαγιάδες μας διηγούνταν πως κάποτε ήταν τόσα πολλά τα παιδιά που δεν χώραγαν στη μοναδική αίθουσά του...έτσι πολλές φορές υποχρεώνονταν οι δάσκαλοι να κάνουν μάθημα στα παραπανίσια παιδιά στα σπίτια τους!!!!
Ακολουθώντας όμως τη μοίρα πολλών σχολειών των χωριών της επαρχίας μας, το σχολείο της Αγάπης στη Τήνο εδώ και κάποια χρόνια παρέμενε κλειστό λόγω έλλειψης παιδιών. Οι οικογένειες μεταναστεύουν στα αστικά κέντρα και έρχονται πια στο χωριό μοναχά το καλοκαίρι για διακοπές....Το χωριό σιγά σιγά εγκαταλείπεται και ερημώνει.....Ζωντανεύει μόνο τους καλοκαιρινούς μήνες...

Προκειμένου να μη μείνει αναξιοποίητος ο χώρος του σχολείου και ερειπωθεί , οι τοπικές αρχές φρόντισαν να αξιοποιηθεί παραχωρώντας τον για χρήσεις που άπτονται του πολιτισμού με σκοπό τη φιλοξενία εργαστηρίων καλλιτεχνών, διαλέξεων αλλά και συναντήσεων καθώς και κάποιες φορές τη πραγματοποίηση εκθέσεων (όπως η παρούσα).

Το κτήριο χρειαζόταν αρκετές επισκευές (μία επίπονη διαδικασία που χρειάστηκε πολύ κόπο, χρόνο και έξοδα). Επρόκειτο για την πρώτη φορά που θα άλλαζε χρήση το σχολείο, έτσι στη διαδικασία των εργασιών συμμετείχαν κατά κύριο λόγο οι διοργανωτές της έκθεσης αλλά και κάποιοι από τους καλλιτέχνες των οποίων τα έργα θα έπαιρναν μέρος στην Εκθεση. Ο χώρος χρειαζόταν στοκαρίσματα, βαψίματα, ασβεστώματα κλπ

Εργασίες όπως πλακοστρώσεις, η επισκευή της οροφής του κτιρίου κ.ά. έγιναν με την αρωγή των τοπικών Δημοτικών αρχών.












Επειτα κύριο μέλημα ήταν η παραλαβή των έργων τέχνης που θα μεταφέρονταν από την Αθήνα.

Κατόπιν έπρεπε να μελετηθεί η θέση τους στον χώρο προκειμένου όχι μόνο να μην αλληλοκαλύπτονται αλλά και να αναδεικνύεται κάθε έργο με τον καλύτερο δυνατό τρόπο.

Καμιά φορά όμως η μεταφορά των έργων τέχνης εγκυμονεί κινδύνους.













Στη συγκεκριμένη περίπτωση ένα από τα έργα έσπασε σε ένα σημείο κατά τη διάρκεια της μεταφοράς.

Τώρα τι κάνουμε???

Η πρώτη αντίδραση ήταν η αμηχανία. Πως μπορεί να στηθεί σε μια έκθεση ένα έργο που μερικώς έχει υποστεί κάποια βλάβη?














Τα συναισθήματα είναι ανάμεικτα....
Η λύπη για τη ζημιά....πως θα το πεις στον καλλιτέχνη-δημιουργό του έργου....
Το έργο θύμιζε τη μορφή της κυψέλης των μελισσών, μιας ιδιότυπης άψογα και σοφά συγκροτημένης και δομημένης κοινωνίας. Ομως τώρα που έσπασε ,πως μπορεί να διατηρηθεί η ιδέα του καλλιτέχνη?










Η στεναχώρια της ομάδας....η απογοήτευση....Μαζεμένοι όλοι γύρω από το σπασμένο έργο σκεφτικοί και προβληματισμένοι....Το να μην εκτεθεί το έργο δεν είναι δίκαιο ούτε για τον καλλιτέχνη ο οποίος κοπίασε να το δημιουργήσει, ούτε για όσους διοργάνωσαν την έκθεση αφού η μεταφορά του προϋποθέτει κόστη που με δυσκολία καλύπτονται. Τελικά ως "από μηχανής Θεός" μια από τις καλλιτέχνιδες που ήταν παρούσες προτάσσει την ιδέα : "Δεν πειράζει που δεν είναι συμπαγές το έργο. Θα μπορούσε να συμβολίζει τη ρήξη της κοινωνικής συνοχής στη σύγχρονη εποχή.....".

Η ιδέα έγινε αποδεκτή με ενθουσιασμό από την υπόλοιπη ομάδα (και από τον καλλιτέχνη με τον οποίο υπήρξε τηλεφωνική συνομιλία) και πράγματι το έργο στήθηκε χωρισμένο στη μέση, και εκτέθηκε με τη φιλοσοφία που είπαμε προσελκύοντας τελικά όλα τα βλέμματα.












Η σύνθεση μερικών έργων έπρεπε να γίνει επί τόπου.










Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν χρειάζονται μοναχά καλλιτεχνικές γνώσεις μα και τεχνικές....

Επειτα ήρθε η ώρα του στησίματος των έργων μέσα στον χώρο της έκθεσης (δηλαδή στο προαύλιο του σχολείου) και η αποκάλυψη των έργων λίγο πριν από την ημέρα των εγκαινίων της έκθεσης.....


Αφού τελείωσε η τοποθέτηση των έργων, τα παιδιά που είχαν επιφορτιστεί με τον καθαρισμό του εσωτερικού χώρου φώναξαν πως ο εσωτερικός χώρος ήταν έτοιμος....ένα μέρος των προετοιμασιών είχε ολοκληρωθεί.

Ωρα για τις τελευταίες λεπτομέρειες της υποδοχής των αυριανών επισκεπτών στα εγκαίνια που με τόση αγωνία περίμεναν οι διοργανωτές της έκθεσης αλλά και οι κάτοικοι αυτού του μικρού χωριού της Τήνου.....

Σουρούπωσε....

Τελευταίες εργασίες.....

- Τοποθέτηση φωτισμού και έλεγχος αν τα έργα φωτίζονται επαρκώς....

-Κρέμασμα των σχετικών αφισών στη πόρτα του σχολείου που ειδοποιούν τον επισκέπτη για την έκθεση.....

Τέλος ημέρας....

Αποκαμωμένη από τη κούραση των προηγούμενων ημερών η ομάδα πήγε για ύπνο με το μυαλό να στροφογυρίζει μήπως και έχει ξεχαστεί καμιά τελευταία λεπτομέρεια που θάπρεπε να ελεγχθεί το επόμενο πρωϊνό....

Η επόμενη βραδιά, η βραδιά των εγκαινίων δεν ήταν μακριά.......

Τήνος : Πάμε "Αγάπη"????

Τήνος...Ημέρα Πρώτη....

Οι άνθρωποι που μας παρέλαβαν από το λιμάνι είχαν εντολή να μας μεταφέρουν στην "Αγάπη" ένα χωριό που μέχρι εκείνη τη στιγμή μου ήταν άγνωστο. Εκεί θα γινόταν η έκθεση γλυπτικής για την οποία ξεκινήσαμε να πάμε στην Τήνο. Το χωριό βρίσκεται περίπου 2 km μετά την Κώμη . Δεν είναι γνωστό πότε ακριβώς ιδρύθηκε ο πανέμορφος αυτός οικισμός που δεσπόζει σε ένα μεγάλο μέρος των Κάτω Μερών (έτσι αποκαλείται από τους ντόπιους η ευρύτερη αυτή περιοχή της Τήνου). Θα πρέπει κάποτε ο οικισμός να ήταν μεγάλος, μα στις μέρες μας έχουν διασωθεί μοναχά τοπωνύμια (π.χ. Γρίζα, Σκλαβοχωριό κ.α.), κανένα εκκλησάκι ή κάνα δυό γκρεμισμένα σπίτια που μαρτυρούν την ύπαρξη παλαιότερων οικισμών ενώ από όσο μπόρεσα να μάθω δεν υπάρχουν γραπτές πηγές που να μας διαφωτίζουν. Ο μόνος οικισμός της περιοχής που διασώζεται ακόμα και βρίσκεται απέναντι και λίγο πιο ψηλά από το Αγάπη, είναι το Σκλαβοχωριό, πατρίδα του γνωστού ζωγράφου Νικολάου Γύζη όπου σώζεται το σπίτι του (δυστυχώς δεν πρόλαβα να το επισκεφθώ, ίσως στο επόμενο ταξίδι).....
Αν επισκεφτείτε κάποια ημέρα το χωριό μη παραλείψετε να κάνετε μια βόλτα μέσα στη κοιλάδα που "τρέχει" παράλληλα το χωριό και είναι κατάφορτη από μεγάλο αριθμό πανέμορφων και περίτεχνα διακοσμημένων περιστεριώνων που πρόσφατα αναστηλώθηκαν.

Θα απολαύσετε τον περίπατο...
Επειτα θα σας ελεγα να αφήσετε το αυτοκίνητο και να περιπλανηθείτε περπατώντας στα σοκάκια του χωριού. Το χωριουδάκι είναι γραφικότατο με ξεχωριστή αρχιτεκτονική. Οπως μας ενημέρωσαν είναι ένα από τα παλαιότερα χωριά της Τήνου.

To κατάλευκο χρώμα από τα φρεσκοασβεστωμένα σπίτια σε τυφλώνει ενώ τα σοκάκια του τα στεφανώνουν περίτεχνες καμάρες. Σύμφωνα με τον π. Μ. Φώσκολο, οι κάτοικοι του χωριού μετονόμασαν, κατά τα τέλη του 18ου αιώνα, τον ενοριακό ναό της Παναγιάς σε ναό Αγίου Αγαπητού (μάρτυρος και Πάπα). Οπως είναι γνωστό πολλά Κυκλαδίτικα χωριά (ιδιαίτερα στην Τήνο, τη Σύρο, τη Νάξο) είναι Καθολικά. Μάλιστα κάποια εκκλησάκια της Τήνου συλλειτουργούν ως Ορθόδοξα αλλά και ως Καθολικά...
Οι ντόπιοι αποκαλούν το χωριό «το Αγάπη - του Αγαπίου».
Στις 18 Αυγούστου στο χωριό διοργανώνεται ένα μεγάλο πανηγύρι που κρατά όλη τη νύχτα με τοπικά μουσικά όργανα και τοπικές νοστιμιές. Μας είπαν πως το πανηγύρι έχει κρατήσει τον αυθεντικό/παραδοσιακό του χαρακτήρα και πως δεν έχει εμπορευματοποιηθεί..
(...μένει να το διαπιστώσουμε...)
Περπατώντας στα μικρά σοκάκια της Αγάπης, του μικρού αυτού Κυκλαδίτικου χωριού, η ψυχή σου πλημμυρίζει από τη σιωπή που επικρατεί στο τοπίο αφήνοντάς σε να επικεντρωθείς στις μαρμαρόγλυπτες κρίνες και τους φεγγίτες....στο φώς....στο χρώμα...στη πέτρα....αλλά και στον ουρανό αφού μοναδικός ήχος που διαταράσσει το γαλήνιο αυτό τοπίο είναι το τραγούδι των πουλιών
...Στο μυαλό στριφογυρίζουν ποιητικοί στίχοι...
"Η πατρίδα αυτή, μήτρα ποιητή
λύρα τραγουδιού κι αλμυρού φιλιού
κέντημα χρυσό, πάνω σε κισσό
μια Ελλάδα φως, πέτρα κι ουρανός"*
....ενώ την ίδια στιγμή η ψυχή φορτώνει από αγάπη, θαυμασμό αλλά και απορία για τις ομορφιές που κρύβει επιμελώς ο τόπος μας και μας καλεί να τις εξερευνήσουμε....

*Οι στίχοι είναι της Τασούλας Θωμαϊδου από το "Μια Ελλάδα Φως"