ΑΡΧΙΚΗ ΣΕΛΙΔΑ

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πολιτισμός/Πολιτιστική κληρονομιά. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Πολιτισμός/Πολιτιστική κληρονομιά. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Κυριακή 6 Φεβρουαρίου 2011

"Πολιτισμός" ή "βαρβαρότητα" ? "Δημιουργία" ή "καταστροφή"? Ποιά είναι τα όρια ανάμεσα σε μια "τριτοκοσμική" και μια "πολιτισμένη" χώρα?

Συζήτηση - πρόβα στην Επίδαυρο για την «Ορέστεια» (1980) - Φωτό: Nτίμης Αργυρόπουλος
Πληθαίνουν οι φωνές που κάνουν έκκληση για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς της Αιγύπτου τώρα που οι εντάσεις και οι αναταραχές εντείνονται. Η κα Καλλιόπη Λιμναίου-Παπακώστα σε άρθρο της στην εφμ Κόσμος του Επενδυτή αναφέρει χαρακτηριστικά :

"....τα τελευταία γεγονότα όχι απλώς με στεναχωρούν αλλά με συγκλονίζουν. Ευτυχώς, νεαροί εθελοντές και δυνάμεις του στρατού μπήκαν "ασπίδα" σε μνημειακούς τόπους της χώρας, όπως ο ναός του Καρνάκ, το μουσείο, αλλά και η βιβλιοθήκη της Αλεξάνδρειας. Θέλω να πιστεύω ότι δεν θα ξαναδούμε εικόνες καταστροφής και λεηλασιών παρόμοιες με εκείνες που είδαμε πριν από χρόνια με τα μνημεία του Ιράκ" (ολόκληρο το άρθρο μπορείτε να το διαβάσετε στον arthrosyllekti εδώ)

Η Αίγυπτος στη συνείδηση του "πολιτισμένου" κόσμου συγκαταλέγεται στις αποκαλούμενες  από τον "πολιτισμένο" κόσμο "τριτοκοσμικές" χώρες υπονοώντας στην ουσία έναν "βαρβαρικό" κόσμο σε αντιδιαστολή του "πολιτισμένου" που κατά κύριο λόγο θεωρείται ανώτερος. 

Τα όρια ανάμεσα στον "βαρβαρικό"και τον "πολιτισμένο" κόσμο - στη δική μου συνείδηση -  καθορίζονται από τις ανθρώπινες συμπεριφορές και στάσεις ανεξάρτητα από  καταγωγή, γεωγραφικές θέσεις , χρώμα  δέρματος, θρησκευτικές πεποιθήσεις ή οικονομικό επίπεδο. 

Στην περίπτωση της Αιγύπτου με εντυπωσίασε αυτός ο "τριτοκοσμικός"  λαός με την πράξη του να σπεύσει να προστατέψει τα μνημεία της πολιτιστικής του κληρονομιάς σχηματίζοντας μιαν ανθρώπινη αλυσσίδα - προτάσσοντας δηλαδή το κορμί του ως ασπίδα στα μνημεία - όταν διαισθάνθηκε πως αυτά μπορεί να κινδυνεύουν.  Εντυπωσιακότερο όλων  ήταν πως σε αυτή την ανθρώπινη αλυσσίδα εντάχθηκαν πολλά άτομα νεαρής ηλικίας που μέχρι εκέινη τη στιγμή διαδήλωναν ενάντια στο κυβερνών κόμμα.  Συνοπτικά να πούμε πως άτομα  διαφορετικών πολιτικών πεποιθήσεων (δηλαδή ανεξαρτήτως εάν ήταν φίλοι ή εχθροί του κυβερνώντος κόμματος) ενώθηκαν σε έναν κοινό αγώνα ενάντια σε κάθε επίδοξο αρχαιοκάπηλο, ανεγκέφαλο διαδηλωτή, ή απλά αρρωστημένο καταστροφέα που θα επιχειρούσε να εκμεταλλευτεί τις ταραχές των τελευταίων ημερών και να κλέψει ή να καταστρέψει την πολιτιστική τους κληρονομιά. 

Στην περίπτωση της Ελλάδας, μιας μη "τριτοκοσμικής" χώρας, μιας Ευρωπαϊκής χώρας , μιας χώρας διάσπαρτης από πολιτιστικούς θησαυρούς - υλικούς και πνευματικούς - ομάδες νεαρών βανδαλιστών  έχουν επιδοθεί σε ένα δίχως προηγούμενο καταστροφικό μένος σε κάθε τι που θυμίζει πολιτισμό.  Κάθε μνημείο, κάθε άγαλμα, κάθε αρχαιότητα εάν είχε στόμα θα μπορούσε να μας εξιστορήσει τις απίθανες περιπέτειές του είτε από τις μουτζούρες που εναποθέτουν (τάχα μου υπογραφές, συνθήματα, ζωγραφιές κλπ) είτε από τον τεμαχισμό μέρους αυτών των μνημείων (βλέπε μερικέςαπό το πλήθος των καταστροφών στον arthrosyllektis εδώ και εδώ).

Αλλος τύπος επίθεσης στον πολιτισμό είναι αυτός που έγινε προχθές στο Θέατρο Τέχνης : ομάδα νεαρών μπήκαν με σιδηρολοστούς και βόμβες μολότωφ και έκαναν λαμπόγυαλα  έναν χώρο πνευματικής δημιουργίας, ένα θέατρο που ξεκίνησε από μια Λαϊκή σκηνή και σχηματίστηκε ως Θέατρο τέχνης μέσα στα μαύρα χρόνια της Γερμανικής κατοχής.  Σε σκοτεινούς χρόνους του παρελθόντος οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν την τέχνη προκειμένου να περάσουν μηνύματα και να  αντισταθούν σε κάθε μορφής κατοχή ή αδικία. Παρήγαγαν πολιτισμό με σκοπό αφενός να περάσουν μηνύματα στους υπόλοιπους συμπολίτες τους και αφετέρου να διατηρήσουν την ψυχική τους ισορροπία σε εποχές που η ζωή και ο θάνατος συνυπήρχαν. Η πνευματική δημιουργία έφτασε σε ύψιστα σημεία και κάποιες περιπτώσεις θεωρούνται ακόμη και σήμερα αξεπέραστες. Παραθέτω τα λόγια που εκφώνησε στις 17 Αυγούστου του 1943 ο Κάρολος Κουν, ο ιδρυτής του Θεάτρου Τέχνης :  
"Η αφετηρία του ξεκινήματός μας είναι μια αφετηρία και ανάγκη καθαρά ψυχική. Για μια πιο πλούσια, πιο ωραία, πιο βαθιά ολοκληρωμένη ζωή, μια ανάταση του εαυτού μας, μια πιο πλατιά κατανόηση των γύρω μας μέσα απ’ την τέχνη, συγκεκριμένα μέσα από το θέατρο. Με άλλα λόγια το «Θέατρο Τέχνης» είναι μια εκδήλωση ζωής.....Δεν κάνουμε θέατρο για το θέατρο. Δεν κάνουμε θέατρο για να ζήσουμε. Κάνουμε θέατρο για να πλουτίσουμε τους εαυτούς μας, το κοινό που μας παρακολουθεί κι όλοι μαζί να βοηθήσουμε να δημιουργηθεί ένας πλατύς, ψυχικά πλούσιος και ακέραιος πολιτισμός στον τόπο μας.
Μόνος ο καθένας μας είναι ανήμπορος. Mαζί ίσως κάτι μπορέσουμε να κάνουμε. Το θέατρο, ως μορφή Τέχνης, δίνει τη δυνατότητα να συνδεθούμε, να συγκινηθούμε, ν' αγγίξουμε ο ένας τον άλλον, να νιώσουμε μαζί μια αλήθεια. Να γιατί διαλέξαμε το θέατρο σα μορφή εκδήλωσης του ψυχικού μας κόσμου. Mόνο με πλήρη κατανόηση μεταξύ μας, μπορεί το θέατρο να σταθεί και να εκπληρώσει το σκοπό του. Σαν θέατρο, δεν αποτεινόμαστε σε ορισμένη τάξη ή σε ορισμένη κατηγορία ανθρώπων. Όλοι όσοι είναι πρόθυμοι να χαρούν και να εργαστούν μαζί μας, πλούσιοι και φτωχοί, πονηροί και αφελείς, αλήτες και νοικοκυρέοι, όλοι είναι ευπρόσδεκτοι. Φτάνει μονάχα να καταλάβουν και να πιστέψουν τον προορισμό ενός Θεάτρου Τέχνης......Ας παραδεχτούν οι επικριτές μας, χωρίς να μου κρατήσουν κακία γι' αυτό, ότι είναι καλύτερο ν' ανοίξεις το παράθυρο να μπει λίγος φρέσκος αέρας, κι ας είναι να μπει μ' αυτόν και λίγη ή πολλή σκόνη, παρά να κρατήσεις, σαν τις καλές νοικοκυράδες, που τρέμουν μήπως σκονιστούν τα ράφια και τα παρκέτα, σφιχτοκλεισμένα παράθυρα και παντζούρια, κι όπου το μόνο που μπορείς, είναι να πάθεις ασφυξία και να σκάσεις"


Η μισαλλόδοξη επίθεση σε έναν ναό του πνεύματος όπως είναι το Θέατρο Τέχνης  Κάρολος Κουν αποτελεί πράξη σκοταδισμού όποιο και να είναι το κίνητρό της. Το θέατρο ανέβαζε την παράσταση «Ταξιδεύοντας με τον ΠΑΟΚ, μια ιστορία του Σταθμού Λαρίσης». Αυτόπτες μάρτυρες αναφέρουν ότι κατά πάσα πιθανότητα πρόκειται για φιλάθλους του Ολυμπιακού, ενώ κάποιοι αναφέρουν ότι οι δράστες έλεγαν και συνθήματα υπέρ του Ολυμπιακού. 

Η προσωπική μου γνώμη είναι πως τα κίνητρα της συγκεκριμένης πράξης όπως και κάθε πράξης που σχετίζεται με την καταστροφή χώρων ή αντικειμένων του πολιτισμού καμία σχέση δεν έχουν με αθλήματα, ιδεολογίες ή σκοπιμότητες. Είναι ξεκάθαρο πως οφείλονται σε άρρωστες καταθλιπτικές προσωπικότητες, κενές γνώσεων που επιθυμούν απλά να  εκτονώσουν το "εγώ" τους , αφού θεωρούν πως η ολοκλήρωση της προσωπικότητάς τους υλοποιείται μοναχά μέσω της καταστροφής. Η χαρά της δημιουργίας  σε αυτή τη μερίδα των νεολαίων είναι έννοια άγνωστη, όντας ανίκανοι να  δουν  τον περίγυρό τους με κριτικό μάτι....Βλέπουν παντού εχθρούς δίχως να σκεφτούν πως η τέχνη είναι  αρωγός του ανθρώπου στις δύσκολες στιγμές, δίχως να μπουν καν στον κόπο να αφεθούν στη μαγεία μιας θεατρικής παράστασης και να την κρίνουν μετά. 

Υποκλίνομαι λοιπόν σε εκείνους τους "τριτοκοσμικούς" ή "βάρβαρους" Αιγύπτιους νεολαίους που αν και στερημένοι από τα βασικά αγαθά, και εν μέσω των βίαιων αναταραχών που έχουν ξεσπάσει στη χώρα τους, δεν δίστασαν να προτάξουν τα στήθη τους για να προασπίσουν το φως του πολιτισμού τους. Εύχομαι αυτή τους η πρωτοβουλία να συνεχιστεί και να υπερασπιστούν τους θησαυρούς του τόπου τους ανεξάρτητα από την έκβαση των πρόσφατων αναταραχών.

Γυρνώ τη πλάτη σε εκείνους τους "πολιτισμένους" Ελληνες νεολαίους που τυφλωμένοι από το σκοτάδι της ψυχής τους επιθυμούν να σβήσουν κάθε αχτίδα φωτός πολιτισμού και δημιουργίας. Σέβομαι και προβάλλω εκείνους τους νεολαίους που σπέρνουν την ομορφιά της νιότης στον περίγυρό τους (στο παρακάτω βίντεο μπορείτε να δείτε την μεταμόρφωση ενός χωριού -τις Φάνες της Ρόδου - όπου οι νεολαίοι αντί να μουτζουρώνουν τους τοίχους της πόλης τους, τους στόλισαν με όμορφα χρώματα και ζωγραφιές) 
Μαθαίνω πως οι παραστάσεις στο Θέατρο Τέχνης Καρολος Κουν παρά τις φθορές που υπέστη το θέατρο, θα πραγματοποιηθούν κανονικά. Θεωρώ καθήκον όλων μας να ενισχύσουμε  με την παρουσία μας τις παραστάσεις του ως αντίδραση σε όσους επιχειρούν να εκφοβίσουν την καλλιτεχνική δημιουργία και να οδηγήσουν τον τόπο μας στη μιζέρια.

ΤΑΞΙΔΕΥΟΝΤΑΣ ΜΕ ΤΟΝ ΠΑΟΚ, ΜΙΑ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΟΥ ΣΤΑΘΜΟΥ ΛΑΡΙΣΗΣ

Τσιώλης Σταύρος
2010-2011
ΦΡΥΝΙΧΟΥ 14, Πλάκα
Σύγχρονο Ρεπερτόριο
Σκηνοθεσία : Καπελώνης Κωστής
Σκηνικά : Αλεξίου Νίκος
Κοστούμια : Σωτηρίου Κατερίνα
Φωτισμοί : Καπελώνης Κωστής
Διανομή
Κωνσταντίνα: Μυρτώ Αλικάκη
Ιωάννα: Ειρήνη Στρατηγοπούλου
Κύριος: Αργύρης Μπακιρτζής
Κυρία: (Ευγενία): Λουκία Πιστιόλα
Στρατιώτης & Λαχειοπώλης: Πάρις Θωμόπουλος 

Στην περιγραφή του Αγώνα ακούγεται η φωνή του Νίκου Χανιωτάκη

Επιλογή και επεξεργασία ήχων: Άγγελος Παπαλυμπέρης

Κλαρινέτο παίζει ο Πάρις Θωμόπουλος
από Παρασκευή 4 Φεβρουαρίου 2011
ΠΑΡΑΣΤΑΣΕΙΣ
Πέμπτη & Παρασκευή, ώρα 21.15
Σάββατο, ώρα 18.15 και 21.15
Κυριακή, ώρα 20.00

Για εισητήρια μπορείτε να βρείτε πληροφορίες εδώ  

Τρίτη 1 Φεβρουαρίου 2011

Κινδυνεύουν οι πολιτιστικοί θησαυροί της Αιγύπτου

Η φωτό από εδώ
Οι ταραχές που έχουν ξεσπάσει εδώ και μερικές ημέρες στην Αίγυπτο θέτουν σε κίνδυνο τους πολιτιστικούς θησαυρούς της χώρας, τα μουσεία, τα μνημεία αλλά και τις αρχαιολογικές ανασκαφές που δεν έχουν ολοκληρωθεί. Ηδη το Μουσείο του Καϊρου υπήρξε θύμα λεηλασίας και πολλά αντικείμενα θρυμματίστηκαν από εξ αιτίας της εισβολής σε αυτό εκατοντάδων ενόπλων. Σύμφωνα με πληροφορίες, στο Κάϊρο, απλοί πολίτες σχημάτισαν ανθρώπινη αλυσσίδα γύρω από το κτίριο του Μουσείου, για να προστατέψουν την πολιτιστική τους κληρονομιά. Το κτίριο του Μουσείου  συνορεύει με τα γραφεία του κυβερνώντος κόμματος....

Η πρόσβαση στις πυραμίδες έχει απαγορευτεί ενώ πολίτες και προσωπικό έχουν αναλάβει τη φύλαξη της Βιβλιοθήκης της Αλεξάνδρειας.  

O γνωστός για το επιστημονικό του έργο αρχαιολόγος Zahi Hauass βρίσκεται διαρκώς σε  επαφή με τους συνεργάτες του προκειμένου να ενημερώνεται σχετικά με την κατάσταση των χώρων όπου φυλάσσονται οι θησαυροί της πολιτιστικής κληρονομιάς της Αιγύπτου. Στο blog του  (εδώ) αναφέρει πως δεν κρύβει την ανησυχία του για  τις αρχαιότητες πιστεύει  όμως πως τελικά θα επικρατήσει η λογική αφού "ο Αιγυπτιακός λαός ζητά ελευθερία, όχι καταστροφή".  

Σύμφωνα με πληροφορίες από την τουριστικη αστυνομία, επίθεση δέχτηκαν οι αποθήκες του Μουσείου του Qantara κοντά στην πόλη της Ισμαηλίας στο κανάλι του Σουέζ. Το Μουσείο του Qantara περιείχε 3,000 αντικείμενα από την Ρωμαϊκή και Βυζαντινή περίοδο. Πολλά αντικείμενα είχαν βρεθεί στο Σίνα από τους Ισραηλίτες όταν είχαν καταλάβει τη περιοχή το 1967και μόλις πριν από λίγο καιρό είχαν επαναπατριστεί στην Αίγυπτο (Πηγή : Reuters)

Ο Αιγυπτιακός πολιτισμός είναι ένας από τους αρχαιότερους πολιτισμούς του κόσμου. Η πολιτιστική  κληρονομιά της χώρας είναι ανεκτίμητη και αποτελεί μέρος της παγκόσμιας πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Η προστασία της είναι καθήκον ολόκληρης της ανθρωπότητας.  Η πικρή εμπειρία με την κλοπή των πολιτιστικών θησαυρών της Βόρειας Κύπρου και του Ιράκ δεν πρέπει να επαναληφθούν και με την Αίγυπτο.



Δευτέρα 12 Απριλίου 2010

Προτάσεις : Προβολή ταινίας "Σιωπηλές Μηχανές" ( Παγκόσμια Ημέρα Πολιτιστικής Κληρονομιάς - 18.4.2010)


Η 18η Απριλίου κάθε χρόνου έχει οριστεί από την Unesco και το Διεθνές Συμβούλιο Μνημείων και Τοποθεσιών (ICOMOS) ως Παγκόσμια Ημέρα Πολιτιστικής Κληρονομιάς 
(περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να διαβάσετε εδώ).
Η επέτειος αυτή αποβλέπει στην ευαισθητοποίηση του κοινού για θέματα που αφορούν τη προστασία της Πολιτιστικής Κληρονομιάς. 
Για το σκοπό αυτό αυτή την ημέρα διοργανώνονται σε ολόκληρο το κόσμο κάθε μορφής εκδηλώσεις με τις οποίες επιδιώκεται όχι μόνο να γίνουν γνωστά στο ευρύτερο κοινό η σημασία των μνημείων κάθε χώρας και τα προβλήματά τους, αλλά και να προωθηθεί η υπόθεση της προστασίας και ένταξή τους στη σύγχρονη κοινωνική, πολιτιστική και οικονομική ζωή.

Αν και η φετεινή παγκόσμια ημέρα είναι αφιερωμένη στην Αγροτική κληρονομιά η Monumenta επέλεξε στα πλαίσια της Παγκόσμιας Ημέρας Πολιτιστικής Κληρονομιάς και σε συνεργασία με το Εργαστήριο Αστικού Περιβάλλοντος του Εθνικού Μετσοβίου Πολυτεχνείου να προβάλλει την ταινία του Θανάση Ρεντζή "Σιωπηλές Μηχανές" με το σκεπτικό πως πολλά από τα βιομηχανικά μνημεία και τοπία της χώρας μας κινδυνεύουν άμεσα να καταστραφούν.


Η προβολή της ταινίας θα γίνει

ην Κυριακή 18 Απριλίου 2010, στις 12 το μεσημέρι, στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος, 
(συμβολή Ιεράς Οδού και Μεγ. Αλεξάνδρου).
Θα ακολουθήσει συζήτηση με τον δημιουργό της ταινίας Θανάση Ρεντζή.
Για την ενίσχυση των σκοπών της Monumenta και την κάλυψη των εξόδων θα υπάρχει 
είσοδος 10 Ευρώ


* To Monumenta είναι ένα διαδικτυακό περιοδικό που πραγματεύεται θέματα που αφορούν τη προστασία της φυσικής και της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Ελλάδας και της Κύπρου (το τελευταίο τεύχος που αναφέρεται στα βιομηχανικά κατάλοιπα μπορείτε να διαβάσετε εδώ και πληροφορίες γύρω από τα ζητήματα τα οποία πραγματεύεται η Monumenta πληροφορίες εδώ)

Πέμπτη 14 Ιανουαρίου 2010

Πολιτισμός - Τουρισμός : Λόγω έλλειψης προσωπικού θα παραμείνουν κλειστοί αρχαιολογικοί χώροι και Μουσεία



Ανακλήθηκε λένε η προκήρυξη 2.584 θέσεων έκτακτου προσωπικού που προορίζεται για τις Εφορίες Αρχαιοτήτων, τα Μουσεία και τους αρχαιολογικούς χώρους

Το αιτιολογικό της ανάκλησης σύμφωνα με το ΥΠ.ΠΟ. σχετίζεται με λόγους "διαφάνειας" και "αξιοκρατίας". Λένε πως δεν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες για την προκήρυξη των θέσεων έκτακτου προσωπικού. Δεν έχω λόγους να αμφισβητήσω την εγκυρότητα των επίσημων λόγων, παρ΄όλα αυτά αυτό που μετράει είναι το αποτέλεσμα :

Κάποιοι χώροι Πολιτισμού (αρχαιολογικοί χώροι και Μουσεία) θα παραμείνουν κλειστοί λόγω έλλειψης προσωπικού!!!!!

Το ίδιο το Υπουργείο Πολιτισμού αρκείται σε μία απλή περιγραφή της κατάστασης λέγοντας πως : «(...) ήδη το Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο Αθηνών έχει κλείσει και καταβάλλεται προσπάθεια να ανοίξουν κάποιες αίθουσες με μεταφορά προσωπικού, έχει κλείσει μεγάλο μέρος του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου Αθηνών, έκλεισε ο Λευκός Πύργος στη Θεσσαλονίκη και για να ανοίξει θα κλείσει λόγω μεταφοράς προσωπικού μεγάλο μέρος (2/3 των αιθουσών) του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού Θεσσαλονίκης, ενώ έχουν παραλύσει όλες οι υπηρεσίες και ιδίως οι περιφερειακές Εφορείες Αρχαιοτήτων, (οι οποίες δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν τους πολίτες). Η σχεδόν ολοκληρωτική παράλυση των δραστηριοτήτων του Υπουργείου Πολιτισμού σε ό,τι αφορά το αντικείμενο των Αρχαιολογικών Εργων και των Αναστηλώσεων βρίσκεται μπροστά μας αφού κατά κύριο λόγο η λειτουργία του στηρίζεται σε συμβασιούχους των οποίων έληξαν οι συμβάσεις".

Στη δήλωση του αρμόδιου Υπουργείου αναφέρεται πως : «Κρίθηκε προσφορότερο να ανοίξει στο σύνολο του ο Λευκός Πύργος λόγω της υψηλής επισκεψιμότητάς του. Οι αίθουσες του Μουσείου Βυζαντινού Πολιτισμού που θα παραμείνουν ανοιχτές, προσφέρουν στους επισκέπτες αντιπροσωπευτική εικόνα του βυζαντινού πολιτισμού»!

Τελικά αναρωτιέμαι εάν τα κριτήρια με βάση τα οποία θα καλυφθούν (προσωρινά) οι ανάγκες των χώρων πολιτισμού θα βασίζονται στην επισκεψιμότητα των συγκεκριμένων χώρων ή στην  συνεισφορά τους στην επιστημονική έρευνα και την ανάδειξη του ελληνικού πολιτισμού σε διεθνές επίπεδο???? Γιατί αν για παράδειγμα η υψηλή επισκεψιμότητα του Λευκού Πύργου λειτουργήσει σε βάρος του Βυζαντινού Μουσείου της Θεσσαλονίκης (που αποδεδειγμένα έχει δραστηριοποιηθεί και έχει παράξει πολύτιμο επιστημονικό έργο στον τομέα του καθώς επίσης έχει προσδώσει κύρος στη χώρα μας σε διεθνές επίπεδο) τότε κανείς δεν μπορεί να προεξοφλήσει πως στο μέλλον δεν θα επαναληφθεί η αφαίμαξη και υποβάθμιση κάποιων Μουσείων σε βάρος κάποιων άλλων με τη δικαιολογία της έλλειψης προσωπικού και με το πρόσχημα της υχηλής επισκεψιμότητας κάποιων Μουσείων συγκριτικά με κάποια άλλα.

Το "πολυσύχναστο" πολύ πιθανά θα νικά το "επιστημονικό" και την ποιότητα των εκθεμάτων.
Μήπως στο μέλλον θα έπρεπε να προγραμματίζεται έγκαιρα η πρόσληψη του αναγκαίου προσωπικού και όχι τη τελευταία στιγμή???? (Για παράδειγμα εφ΄όσον ήταν γνωστό πως έληγε μεγάλος αριθμός συμβάσεων στις 31.12.2009 τότε γιατί χρειάστηκε να εκπνεύσει αυτό το χρονικό περιθώριο και να συζητάμε τώρα που οι υπηρεσίες ήδη έχουν απογυμνωθεί από το προσωπικό την επαναπροκήρυξη του διαγωνισμού λόγω ατασθαλιών????)

Για να καταλάβουμε το μέγεθος αυτής της αναταραχής αρκεί να αναφέρουμε πως από σήμερα λόγω έλλειψης προσωπικού υπολογίζεται πως θα παραμείνουν κλειστά (εντελώς ή μερικώς) 23 μουσεία και 22 αρχαιολογικοί χώροι!!!

Προσωπικά δεν στηρίζω τη μονιμοποίηση των συμβασιούχων stage αφού θεωρώ πως αυτό το είδος εργασίας είναι καταχρηστικό και προσομοιάζει σε καθεστώς δουλείας (αφού στους εργαζόμενους δεν καταβάλλονται ένσημα). Πιστεύω όμως πως θα πρέπει το Υπουργείο Πολιτισμού να στελεχωθεί όχι μόνο με επαρκές (σε αριθμό) προσωπικό για την εύρυθμη λειτουργία των αρχαιολογικών χώρων, Μουσείων, χώρων Τέχνης και ανασκαφικών εργασιών αλλά και από άτομα με ειδικά προσόντα (σπουδές, εμπειρία κλπ).

Τρόποι υπάρχουν για να βρεθούν λύσεις, πολιτική βούληση υπάρχει???
 
Ας αποσπαστούν άμεσα, πλεονάζοντες εργαζόμενοι από άλλες Δημόσιες Υπηρεσίες -με τα απαραίτητα προσόντα φυσικά- εν τέλει γιατί είναι τόσο δύσκολη η μετακίνηση εργαζομένων από μια Δημόσια Υπηρεσία σε μια άλλη??? Στις πολυεθνικές επιχειρήσεις συχνά χρησιμοποιείται στα παλίσια της εκπαίδευσης προσωπικού η διαδικασία που ονομάζεται "rotation" και οι υπάλληλοι μετακινούνται συχνά με σκοπό την απόκτηση νέων εμπειριών σε νέες θέσεις. Γιατί να μην ισχύσει αυτή η διαδικασία και στο Δημόσιο???? Ας αποδεσμευτούν οι πολυπληθείς Υπάλληλοι που βρίσκονται αποσπασμένοι από εδώ και από εκεί σε διάφορες διοικητικές θέσεις και ας τοποθετηθούν εκεί που υπάρχουν πραγματικές ανάγκες.
Εάν υπάρχουν περισσότερες εξειδικευμένες ανάγκες ας προσληφθούν άτομα με συμβάσεις αορίστου ή ορισμένου χρόνου, όχι όμως με συμβάσεις stage ή ωρομίσθιοι ή με μπλοκάκια. 
Ας αξιοποιηθούν επίσης οι Πτυχιούχοι του τμήματος Ελληνικού Πολιτισμού του Ανοικτού Πανεπιστημίου (....για τους οποίους  ακόμη εκκρεμεί η αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων....). Στην ανάγκη για πιο εξειδικευμένες θέσεις, ας σταλούν φοιτητές των  Αρχαιολογικών Σχολών και της Σχολής Καλών Τεχνών προκειμένου να στελεχώσουν τις Υπηρεσίες όπου υπάρχουν κενά, ακόμη και σε εθελοντική βάση (τουλάχιστον έως ότου επιλυθούν τα διαδικαστικά προβλήματα της πρόσληψης προσωπικού τα οποία κανονικά δεν θα πρέπει να δούμε να επαναλαμβάνονται στο μέλλον).
Εν τέλει ας αποσπαστεί μέρος του πολυπληθέστατου προσωπικού του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης σε άλλους χώρους προκειμένου να μην κλείσουν οι χώροι Πολιτισμού. Σε τελική ανάλυση Μουσεία με ανάγκες υπάρχουν πολλά, δεν υπάρχει μόνο το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης για να "βολεύεται" πληθώρα υπαλλήλων...... 
 
ΕΙΝΑΙ ΝΤΡΟΠΗ ΝΑ ΚΛΕΙΝΟΥΝ ΟΙ ΧΩΡΟΙ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΛΟΓΩ ΕΛΛΕΙΨΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ!!!!!
 
Και μάλιστα σε έναν τόπο που όπως έχουμε επισημάνει διαθέτει τον μεγαλύτερο αριθμό Δημοσίων Υπαλλήλων.....!!!!!!!

Σε λίγο καιρό ανοίγει η τουριστική σεζόν. Στα προγράμματα των tour operators και των ταξιδιωτικών γραφείων, σημαντικό μέρος καταλαμβάνουν οι επισκέψεις αρχαιολογικών χώρων και Μουσείων.

Εάν δεν γίνουν άμεσα οι απαραίτητες ενέργειες και οι χώροι Πολιτισμού καταλήξουν να παραμείνουν κλειστοί τότε ένα είναι βέβαιο :

Πως οι επισκέπτες θα πάρουν των ομματιών τους και θα επιλέξουν άλλους τόπους, τόπους των οποίων οι διοικούντες σέβονται την πολιτιστική τους κληρονομιά....

Και τότε το νεοσύστατο Υπουργείο Πολιτισμού και Τουρισμού δεν θάχει λόγο να υφίσταται αφού ούτε Τουρισμό θα έχουμε μα το κυριότερο....ούτε ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ 

Οταν ρώτησαν τον κ. Κ. Φώσκολο (αναπληρωτή διευθυντή Πυρηνικών Ερευνών στο Ινστιτούτο Paul Sherrer της Ελβετίας) "τι πιο μικρό ελληνικό αγάπησε" απάντησε :

....Ενα θραύσμα αγγείου σε μια βιτρίνα στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Μήλου, σμαλτωμένο με ένα μοναδικό γαλανό επίχρισμα τ΄ουρανού και της θάλασσας. Δεν είχα δει ποτέ κάτι τέτοιο, ένα "κομμάτι" που να διατηρεί τη μαγεία και το μυστήριό του.
Για να συμπληρώσει αμέσως μετά
...Κανείς όμως από το προσωπικό του Μουσείου δεν ήταν σε θέση να διηγηθεί την ιστορία του....

Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2009

Πολιτισμός-Τουρισμός : Η αυτοτελής αξία του Πολιτισμού


Δανείζομαι τον τίτλο αυτής της ανάρτησης από το άρθρο του κ. Α.Καρκαγιάννη το οποίο βρήκα εξαιρετικό (μπορείτε να διαβάσετε ολόκληρο εδώ) και θέλησα να χρησιμοποιήσω σαν βάση για το ξεκίνημα καταγραφής κάποιων σκέψεων και προβληματισμών παρόμοιους με εκείνους που έθεσα σε προηγούμενη ανάρτηση (εδώ). Οι σκέψεις και οι προβληματισμοί αυτοί αναφέρονται στην απόφαση της νέας κυβέρνησης για την συστέγαση/συγχώνευση των Υπουργείων Πολιτισμού και Τουρισμού.

Δίχως να θέλω να αλλοιώσω στο ελάχιστο τον συλλογισμό του άρθρου του κ. Καρκαγιάννη ούτε να καπηλευτώ τις δικές του ιδέες , θα ήθελα να σταθώ (με δικά μου λόγια) σε κάποια σημεία/προβληματισμούς που θίγει στο άρθρο του, τα οποία αποτελούν και δικούς μου προβληματισμούς . Πρόθεσή μου είναι αυτή η ανάρτηση να αποτελέσει την πρώτη από μια σειρά αναρτήσεων όπου τα θέματα που θίγονται εδώ θα αναπτυχθούν/επεκταθούν σε επόμενες αναρτήσεις με την παράθεση ζωντανών παραδειγμάτων (τα οποία αναζητώ στο αρχείο μου) και θα τεθούν ως πρόκληση μιας ανοιχτής συζήτησης/ανταλλαγής απόψεων μαζί σας. Εύχομαι αυτές οι συζητήσεις να βοηθήσουν και να προβληματίσουν την νέα κυβέρνηση τώρα που είναι ακόμη νωρίς και να φρενάρουν κάθε ενέργεια που θα είχε βλαπτικές επιπτώσεις σε ένα απόλυτα παραγκωνισμένο τομέα της κοινωνικής μας ζωής, αυτόν του Πολιτισμού.

Ο κ. Καρκαγιάννης εκθέτει τους προβληματισμούς του (οι οποίοι ομολογώ πως με βρίσκουν απόλυτα σύμφωνη) και αναρωτιέται:

1."Τελικά ποιόν Πολιτισμό θα φροντίσει το Υπουργείο Πολιτισμού???"

2. "Εχει οριστεί ποιό για την κρατική πολιτική είναι το αυτοτελές αντικείμενο του Πολιτισμού? Και αν ναι, τελικά αξίζει να τοποθετηθεί κάτω από την κρατική φροντίδα και με ποιές επιδιώξεις?"

3. Γνωρίζουμε πως ο Πολιτισμός προϋπήρχε του Κράτους, τον βρήκαμε δεν τον επιλέξαμε, άρα είναι δεδομένος όπως φαίνεται από τα διάσπαρτα αρχαία κατάλοιπα σε κάθε γωνιά του τόπου μας. Μήπως επομένως οι Αρχαιότητες είναι ο μεγάλος πυλώνας απ΄όπου περνάει η κρατική μέριμνα για τον Πολιτισμό? (δηλαδή η αποκάλυψη, η συντήρηση, η μελέτη και η ανάδειξη έτσι ώστε να μπορεί ο κάθε πολίτης να "διαβάζει"τις Αρχαιότητες)

4. Κι αν η κρατική μέριμνα περνά από τα παραπάνω (αποκάλυψη,συντήρηση, μελέτη και ανάδειξη) τότε πόση έμφαση μπορούμε να δόσουμε σε λογής λογής απολαύσεις/διασκεδάσεις που θα απευθύνονται στους τουρίστες που επισκέπτονται τον τόπο μας αλλά δεν θα είναι αποκλειστικά "πολιτισμικές"???? Η δαπανηρή κρατική μέριμνα θα εστιάζει στην συντήρηση και ανάδειξη των αρχαιοτήτων με σκοπό τη διασπορά της γνώσης ή με σκοπό την διασκέδαση των τουριστών και την αποκόμιση οικονομικών οφελών από τους τουρίστες???

Ο κ. Καρκαγιάννης συνεχίζει λέγοντας πως εάν στον κορμό των Αρχαιοτήτων προσθέσουμε τα βυζαντινά και τα νεότερα κατάλοιπα τότε έχουμε έναν λαό που παρά τις επιδρομές και τις προσμίξεις επιμένει να είναι γατζωμένος στον ίδιο βράχο, δίπλα στη θάλασσα, να μιλάει περίπου την ίδια γλώσσα και να ανοίγει την ψυχή του στον κόσμο με τον ίδιο περίπου τρόπο.

Ο Πολιτισμός αυτού του λαού λειτούργησε σε συγκεκριμένο τόπο και χρόνο ως αφετηρία αυτογνωσίας και ως ιδιαίτερης παρουσίας στον σύγχρονο κόσμο. Βέβαια το ερώτημα που τίθεται είναι πως θα συνεχίσουμε να πορευόμαστε και να λειτουργούμε μέσα στον σύγχρονο κόσμο :

ΩΣ ΚΛΗΡΟΝΟΜΟΙ ΕΞ ΑΙΜΑΤΟΣ ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΑΣ Η ΩΣ ΣΥΝΕΧΙΣΤΕΣ ΤΟΥ ΠΑΡΕΛΘΟΝΤΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ ΜΑΣ ΜΕ ΝΕΟΥΣ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΥΣ ΤΡΟΠΟΥΣ???

Τέλος ο κ. Καρκαγιάννης καταλήγει παραθέτοντας την άποψή του πως η διαχείρηση του Πολιτισμού στο σύνολό του μόνο ως διαχείρηση παιδείας είναι νοητή και άξια ιδιαίτερης κρατικής μέριμνας. Μόνο ως τέτοια βρίσκει τον "ωφέλιμο σκοπό της". Μάλιστα φέρνει μερικά παραδείγματα μεταξύ των οποίων και το Νέο Μουσείο της Ακρόπολης το οποίο αν και προσελκύει χιλιάδες τουριστών και επισκεπτών παραμένει ένα στατικό εκθετήριο, ένα λαμπερό στολίδι το οποίο δεν καταφέρνει να μπει μέσα στην καθημερινή μας ζωή, στις ατομικές μας φιλοδοξίες ενώ ο ίδιος υποστηρίζει πως ο Πολιτισμός θα πρέπει να φανεί χρήσιμος στη χώρα και να υπηρετήσει όχι μόνο (λογής-λογής) γενικά συμφέροντα μα και τα δικά μας ατομικά συμφέροντα και αυτό δεν μπορεί να γίνει με την άμεση συνάφεια με το εμπόριο και τις εμπορικές δραστηριότητες οι οποίες έχουν παρενέργειες στον Πολιτισμό.

Για αυτό ο κ. Καρκαγιάννης καταλήγει πως η σύζευξη του Πολιτισμού με τον Τουρισμό και η συστέγασή τους στο ίδιο Υπουργείο φαντάζει λίγο παράδοξη και αγοραία (έστω και αν οι τουρίστες δεν παύουν να είναι πελατεία μας) και εγώ θα συμφωνήσω μαζί του μέχρι να αποδειχτεί το αντίθετο.

Διαχείρηση παιδείας λοιπόν ο Πολιτισμός ή διαχείρηση "διασκεδαστικού" μέσου το οποίο θα έχει ως αποκλειστικό σκοπό την προσέλκυση Τουρισμού και την προσπόρηση οικονομικών ωφελών???? Μένει να το διαπιστώσουμε στο εγγύς μέλλον

ΥΓ1. Η αφίσα της ανάρτησης αφορά καλλιτεχνική σύνθεση του Σ.Βασιλείου για λογαριασμό του ΕΟΤ (1960) τότε που πράγματι ο πολιτισμός μας εξαγόταν σε ολόκληρο τον κόσμο με όχημα τον τουρισμό.

ΥΓ2.
Εάν κάπου διαβάσετε κάποιο άρθρο/άποψη σχετικά με τη σύζευξη Πολιτισμού και Τουρισμού και νομίζετε πως αξίζει να αναφερθεί και να συζητηθεί σε κάποια ανάρτηση ή εάν ακόμη θα θέλατε να παρατεθούν κάποιες δικές σας σκέψεις, παρακαλώ να επικοινωνήσετε μαζί μου με email. Το θέμα αυτό με ενδιαφέρει πάρα πολύ.

Τετάρτη 14 Οκτωβρίου 2009

Κυριακάτικος περίπατος στο "Παλατάκι" του Χαϊδαρίου

Ενα δημοσίευμα στην εφημερίδα (εδώ) αποτέλεσε την αφορμή για έναν Κυριακάτικο περίπατο στο σχετικά άγνωστο στους μη κατοίκους του Χαϊδαρίου (ως προς το ιστορικό σκέλος του) "Παλατάκι".
Σύμφωνα με το δημοσίευμα διοργανωνόταν ξενάγηση με πρωτοβουλία του Οικολογικού Πολιτιστικού Συλλόγου Χαϊδαρίου (ΟΙΚΟ.ΠΟΛΙΣ Χαϊδαρίου) η οποία όπως έμαθα αποτελεί την πρώτη από σειρά ξεναγήσεων και δράσεων με σκοπό τη γνωριμία των πολιτών με την ιστορία της πόλης τους.
Το γνωστό ως "Παλατάκι" είναι ένα πυργοειδές κτίσμα τυπικό δείγμα αρχιτεκτονικής ρομαντικού ιστορισμού με νεογοτθικά στοιχεία.

Σύμφωνα με τον ομιλητή κ. Γιάννη Ιγγλέση (Αρχιτέκτονα Μηχανικό) το Παλατάκι για πρώτη φορά αναφέρεται στα κείμενα του ιστορικού και πολεμιστή Χρήστου Βυζαντίου (1805- 1877) ως πύργος με κήπο στον οποίο οχυρώθηκε ο Καραϊσκάκης κατά την μάχη του Χαϊδαρίου και αυτή αποτελεί την πρώτη μαρτυρία για την ύπαρξη της έπαυλης με την αρχική της μορφή. Το κτίσμα άλλοι λένε πως πρόκειται για έργο του Πολεοδόμου και Αρχιτέκτονα Σταματίου Κλεάνθη (1802- 1862) κτισμένο κατά παραγγελία της Sophie de Marbois, γνωστής και ως Δούκισσας της Πλακεντίας (Duchesse de Plaisence), την οποία ο θρύλος ήθελε να χρησιμοποιεί το συγκεκριμένο κτήριο για τις μυστικές συναντήσεις της με το λήσταρχο Νταβέλη. Άλλοι ισχυρίζονται πως σύμφωνα με τα κατασκευαστικά και αρχιτεκτονικά στοιχεία του Πύργου, το «Παλατάκι» μάλλον είναι έργο του Γάλλου Μπουλανζέ (Francois Boulanger). Μια τελευταία εκδοχή θέλει τον κ. Τσίλλερ να έχει κατασκευάσει το κτίριο.
Ο κ. Ιγγλέσης κάνοντας μια αναδρομή στα ιστορικά στοιχεία του "κτήματος Χαϊδαρίου" το οποίο καταλάμβανε μια έκταση 6000 περίπου στρεμμάτων, μέρος του οποίου αποτελεί το Παλατάκι, αναφέρθηκε λεπτομερώς στο ιδιοκτησιακό καθεστώς του κτήματος το οποίο έπειτα από πολλαπλές μεταβιβάσεις αποκτήθηκε από τον Τηνιακό επιχειρηματία Νικόλαο Νάζο μέχρι το 1886 οπότε το "κτήμα Χαϊδάρι" πέρασε στα χέρια του Θών, αυλικού του Γεωργίου Α για να αγοραστεί το 1916 από τον Χιώτη εφοπλιστή Αντώνη Παληό (Περισσότερες πληροφορίες εδώ).

Κατά την είσοδό μας στο κτίριο ακολουθήσαμε μια ξύλινη σκάλα που οδηγούσε στους πάνω ορόφους.
Στην αίθουσα που αντικρύσαμε έπνεε ο αέρας μια άλλης εποχής. Την ψηλοτάβανη αίθουσα κοσμούσε ένας πολυέλαιος, στον χώρο δέσποζε ένα εντυπωσιακό τζάκι, ενώ το ταβάνι ήταν διακοσμημένο με πανέμορφες οροφογραφίες.Οταν βγήκαμε από το Παλατάκι (το οποίο λέγεται πως χρησιμοποιήθηκε αρχικά ως εξοχική κατοικία), κατευθυνθήκαμε προς τα υπόλοιπα βοηθητικά κτίρια που κάποτε αποτελούσαν τον ξενώνα, τον στάβλο (σήμερα αναψυκτήριο "το Ιστορικό") και ένα ελαιοτριβείο.

Η γύρω περιοχή είναι περιτριγυρισμένη από κήπους και πολύ πράσινο με ψηλά εξωτικά δέντρα. Διασχίζοντας το πλακόστρωτο συχνά συναντά κανείς ελεύθερους χώρους στάθμευσης λογιών λογιών τροχοφόρων οχημάτων της ....πολύ νεότερης γενιάς.... ....Τα παιδιά της πόλης έχουν χώρο να αθληθούν και να παίξουν σε μια αρμονική συμβίωση με το περιβάλλον..........μα συνάμα τους δίνεται η ευκαιρία να έρθουν σε άμεση επαφή.....
....με τα μνημεία της πολιτιστικής κληρονομιάς του τόπου τους....
....φτάνοντας μέχρι την είσοδο του κτιρίου με το τροχοφόρο τους!!!!
Τυχαία πληροφορήθηκα για την έκδοση ενός ενδιαφέροντος βιβλίου με τίτλο "Χαϊδάρι-Τόπος και άνθρωποι" (περισσότερες πληροφορίες εδώ) πλούσιου σε πληροφορίες αλλά και με σπάνιες φωτογραφίες της περιοχής και των ανθρώπων της.
Αξίζει κανείς να το προμηθευτεί.

Ενοιωσα πως τέτοιες πρωτοβουλίες θα έπρεπε να αγκαλιάζονται και να προβάλλονται περισσότερο από τα ΜΜΕ. Για παράδειγμα εγώ δεν θα μάθαινα ποτέ πως έγινε αυτή η τόσο ενδιαφέρουσα ξενάγηση εάν τυχαία δεν διάβαζα το σχετικό άρθρο στην εφημερίδα.

Η ξενάγηση συνεχιζόταν σε παρακείμενο κτίσμα (παλιό ξενώνα) όπου μας περίμενε μια ευχάριστη έκπληξη....
(συνεχίζεται)

Πέμπτη 8 Οκτωβρίου 2009

Πολιτισμός-Τουρισμός : Εννοιες ταυτόσημες ή αντικρουόμενες?


Η νέα Κυβέρνηση ανακοίνωσε τη συγχώνευση δύο Υπουργείων : Τουρισμού και Πολιτισμού. Σε μια ιδανική κοινωνία θα ήμουν υπέρμαχος αυτής της μεταρρύθμισης αφού είμαι από εκείνους που υποστηρίζουν πως ο τουρισμός θα έπρεπε να είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την προβολή του ελληνικού πολιτισμού. Γνωρίζοντας όμως (έως ένα βαθμό) τις στρεβλώσεις και τις παθογένειες των δύο αυτών φορέων αλλά και της κοινωνίας μας θεωρώ πως το εγχείρημα αυτό είναι εφαρμόσιμο μεν σε κάποια μελλοντική στιγμή, παρακινδυνευμένο δε για το παρόν εφ΄όσον δεν προηγηθούν συγκεκριμένες δράσεις για να ξεκαθαριστεί το θολό τοπίο που επικρατεί και στους δύο τομείς.

Κατά κύριο λόγο (αποδεδειγμένα) οι κατά καιρούς πολιτικές περί τουρισμού στην Ελλάδα έχουν δείξει πως μάλλον κινείται εχθρικά προς τον πολιτισμό αφού:
  • O μαζικός τουρισμός διαταράσσει την φέρουσα ικανότητα ενός τόπου αλλά και την κοινωνική συνοχή, καταστρέφει τις μικρές παραγωγικές μονάδες που υπάρχουν σε κάθε τόπο (οι προμήθειες εισάγονται είτε από την Αθήνα είτε από το εξωτερικό) αλλά από την άλλη συντελεί στην εύκολη και ταχεία αύξηση των εισοδημάτων.
  • Η προστασία του φυσικού περιβάλλοντος και των αρχαιολογικών χώρων εκλαμβάνεται -από όσους ασχολούνται με τον τουρισμό- ως εμπόδιο για την ανάπτυξη ενός τόπου π.χ. θέμα αιγιαλού (συνηθισμένο το φαινόμενο της καταπάτησής του από μεγάλες ξενοδοχειακές μονάδες), Ζάκυνθος (Χελώνα Καρέτα-καρέτα), Καταδυτικός τουρισμός (σε θάλασσες όπου βρίσκονται διάσπαρτα αρχαία ναυάγια), Πλάκα (αρχαιολογικοί χώροι-προστατευόμενα νεοκλασσικά κτίρια), Προστατευόμενοι (από την αρχαιολογία) νησιωτικοί οικισμοί, Απαγόρευση ανέγερσης ξενοδοχείων πλησίον αρχαιολογικών χώρων, δασικές εκτάσεις (οι οποίες συνήθως αποχαρακτηρίζονται προκειμένου να κατασκευαστούν εξοχικές κατοικίες για αλλοδαπούς) κ.α.
  • Πολλές φορές η έννοια του ελληνικού πολιτισμού στα καταστήματα "λαϊκής" (?) τέχνης εξαντλείται στην εμπορευματοποίηση και την παραποίηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς (βλ. αντίγραφα του σάτυρου με σηκωμένο φαλλό, κακέκτυπα αντίγραφα αγαλμάτων και εικονιστικών απεικονίσεων) με σκοπό το κέρδος, ή κιτς προσθήκες αρχαίων κολώνων σε ξενοδοχεία τουριστικών περιοχών αλλά και μπαρ όπου προσφέρονται ποτά-μπόμπες (π.χ. Φαληράκι).
  • Στα πλαίσια της νοοτροπίας περί προσέλκυσης του τουρισμού η έννοια του πολιτισμού εξαντλείται στις Ελληνικές βραδυές (Greek nights) όπου κάποιοι χορευτές (αμφιβόλων χορευτικών δεξιοτήτων) καλούν τους τουρίστες να χορέψουν το Zorba's dance και να γευτούν την Greek salad, το tzatziki και τον moussaka.
Αναρωτιέμαι λοιπόν εάν είναι ρεαλιστική η σκέψη να λειτουργήσουν κάτω από την ίδια στέγη ο Πολιτισμός και ο Τουρισμός. Μήπως θα έπρεπε προηγουμένως να χαραχτεί μια συγκεκριμένη στρατηγική όπου θα προσδιορίζεται πως οραματίζεται η νέα κυβέρνηση να συνδέσει αλλά και να αναπτύξει με παράλληλο τρόπο τους δύο αυτούς τομείς της οικονομίας μας , αφού αν και έχουν σημεία σύγκλισης μεταξύ τους σε κάποια σημεία τους χωρίζει η άβυσσος.
Εν τέλει η ανησυχία μου είναι μήπως η (κακώς εννοούμενη) ανάπτυξη του τουρισμού λειτουργήσει σε βάρος του πολιτισμού (όπως έχει αποδείξει η συνήθης πρακτική) . Πιστεύω πως και οι δύο αυτοί τομείς ακόμη και αν παραμείνουν ανεξάρτητοι μεταξύ τους μπορούν ισότιμα να αποτελέσουν αντικείμενο (υγιούς) οικονομικής εκμετάλλευσης με απώτερο στόχο την προβολή του τόπου μας και την προσέλκυση ανώτερου πνευματικού επιπέδου επισκεπτών.

ΥΓ. Να υπενθυμίσω πως σε παλαιότερες αναρτήσεις όπως εδώ είχα αναρωτηθεί εάν παράγει ο σύγχρονος άνθρωπος πολιτισμό και είχα παραθέσει τις απόψεις γνωστών προσωπικοτήτων. Σε άλλη ανάρτηση με τίτλο "Πολιτισμός και Ανάπτυξη" είχα αναφερθεί στη σχέση που δυνητικά θα μπορούσε να παίξει ο πολιτισμός στην ανάπτυξη της χώρας (μέσω του τουρισμού) και παρέθετα τις απόψεις του κ. Μάνου και της κ. Μαμιδάκη (της γνωστής αλυσσίδας ξενοδοχείων) που τις βρήκα πολύ ενδιαφέρουσες.

*Η φωτό είναι από τη Λίνδο της Ρόδου

Τετάρτη 23 Σεπτεμβρίου 2009

Οι καθρέφτες, τα "απολίτιστα" βασιλόπουλα και ο "Κανένας Πολιτισμός"....

"Μια φορά κι έναν καιρό".....άρχισε να αφηγείται η Καλλικατζαρελένη..."ήμουν κι εγώ ένα παιδί όπως τόσα άλλα. Είχα και μια γιαγιά η οποία κάθε βράδυ φρόντιζε να μου αφηγείται παραμύθια. Τα παραμύθια αυτά άλλοτε επαναλαμβάνονταν όμοια και απαράλλαχτα κάθε φορά, άλλοτε μεταβάλλονταν αναλόγως της ψυχικής διάθεσης της γιαγιάς. Κάποιες φορές έπαιρναν απρόβλεπτη τροπή αφού η εξέλιξη της ιστορίας ακολουθούσε ποικίλες διαδρομές αναλόγως των αναρίθμητων ερωτήσεων που έθετα στη γιαγιά
Παραμύθια άλλοτε χαρούμενα, άλλοτε θλιμμένα και άλλοτε διασκεδαστικά που όμως
είχαν πάντα κάποια κοινά στοιχεία:
1. Τον απρόβλεπτο παράγοντα που ξάφνιαζε αφού μπορούσε να αλλάξει την εξέλιξη του παραμυθιού.
2.Περιλάμβαναν στοιχεία υπερφυσικά, εξωτικά, μαγικά, φανταστικά τα οποία άφηναν τη φαντασία σου να καλπάζει και σε έκαναν να ταυτίζεσαι με τους ήρωες του παραμυθιού.

3. Μετά από την πάλη του καλού με το κακό στο τέλος επικρατούσε το καλό το οποίο μετά κόπων και βασάνων ξεπερνούσε όλες τις δοκιμασίες στις οποίες το υπέβαλλαν οι κακές δυνάμεις.
4. Συνήθως τα παραμύθια της παιδικής μου ηλικίας κατέληγαν σε ένα ευτυχισμένο τέλος με τη χαρακτηριστική φράση .....

ΕΖΗΣΑΝ ΑΥΤΟΙ ΚΑΛΑ ΚΙ ΕΜΕΙΣ ΚΑΛΥΤΕΡΑ

Ενα από τα παραμύθια που έβαζα και ξανάβαζα τη γιαγιά μου να μου διηγηθεί ήταν το γνωστό παραμύθι της Χιονάτης. Και η γιαγιά για εκατομμυριοστή φορά, με το κεφάλι της να προσκυνά από τη νύστα , μα μη θέλοντας να χαλάσει το χατήρι της εγγονής της επαναλάμβανε τη φράση "Καθρέφτη, καθρεφτάκι μου, ποια είναι η ομορφότερη στον κόσμο;" που ρωτούσε και ξαναρωτούσε η κακιά μητριά της Χιονάτης τον καθρέφτη. Και απαντούσα προτρέχοντας εγώ έχοντας μάθει απ΄έξω το παραμύθι (και παριστάνοντας τον καθρέφτη) "Εσύ Κυρά μου, Εσύ είσαι η ομορφότερη σε ολάκερο τον κόσμο" κι έπειτα γεμάτη ευτυχία και πληρότητα αφηνόμουν στην αγκαλιά του Μορφέα, πήγαινε και η κακομοίρα η γιαγιά για ύπνο και για να ξαποστάσει.

Σύμφωνα με το παραμύθι, μόλις η Χιονάτη έγινε 7 χρονών, ο καθρέφτης απάντησε στην κακιά μάγισα πως για πρώτη φορά έχασε τα πρωτεία και πως η Χιονάτη ήταν η ομορφότερη στον κόσμο, κι εκείνη σκύλιασε....Τη συνέχεια του παραμυθιού τη γνωρίζετε....να μην την επαναλαμβάνω......

Τα χρόνια πέρασαν....άλλαξαν οι καιροί....άλλαξα κι εγώ, δεν είμαι πια το αθώο παιδί που ήμουν κάποτε......Αλλαξαν όμως και τα παραμύθια......

Τη θέση της γλυκειάς μορφής της γιαγιάς που έλεγε τα παραμύθια , πήρε η TV. Ο αυθορμητισμός και ο αυτοσχεδιασμός της γιαγιάς αντικαταστάθηκαν από λόγια στερεότυπα, επαναλαμβανόμενα και προβλέψιμα, γραμμένα από μισθωμένους "ειδικούς". Κάθε λέξη δεν αποτελεί πια το δημιούργημα της σκέψης των ίδιων των ηρώων που πρωταγωνιστούν στα παραμύθια. Ολα είναι βολικά κι εύκολα πια για τους ήρωες...Δεν υποβάλλονται πια σε δοκιμασίες, άλλοι δουλεύουν για λογαριασμό τους. Το τέλος των παραμυθιών είναι πλέον αρκετά προβλέψιμο. Εχασε τη μαγεία του το παραμύθι, φτώχυνε... Ασε που τα παραμύθια δεν ασχολούνται πια με τσοπάνηδες, με ξυλοκόπους, με ράφτες και γενικότερα με ανθρώπους του μόχθου...Μοναδικοί ήρωες των παραμυθιών απόμειναν τα βασιλόπουλα.

- Και ο καθρέφτης? Αλλαξε και ο καθρέφτης??? Ρώτησε η Μελένια

- Αλλαξε και ο καθρέφτης Μελένια μου. Χάθηκε η κακιά μάγισα....τη θέση της την πήραν τα "απολίτιστα βασιλόπουλα". Αλλαξε και η ερώτηση....δεν ρωτούν από τον καθρέφτη να τους πει "ποιός είναι ο ομορφότερος", μα τον ρωτούν

"Ποιός είναι ο καταλληλότερος....."

- Και οι καθρέφτες τι απαντούν? ρώτησε με αγωνία η Μελένια

- Και οι καθρέφτες συνεννοημένοι καθώς είναι, απαντούν......

"Ο ΚΑΝΕΝΑΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΤΕΡΟΣ"

- Και ποιός είναι ο Κανένας Καλλικατζαρελένη? Ρώτησε η Μελένια

- Ο Κανένας είναι ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ Μελένια μου, απάντησε η Καλλικατζαρελένη με φωνή τρεμάμενη από συγκίνηση.

- Μα που τον βρίσκει κανείς αυτόν τον Πολιτισμό? Και γιατί οι καθρέφτες τον αποκαλούν Κανέναν και δεν τον αποκαλούν Πολιτισμό τότε?

- Μα γιατί ο Πολιτισμός κατοικεί στην καρδιά και στο μυαλό των ανθρώπων. Κατοικεί στην ομιλία τους....στον τρόπο ζωής τους...στην ενασχόλησή τους με τις Τέχνες με τα Γράμματα με τις Επιστήμες....Οταν λοιπόν τα "απολίτιστα βασιλόπουλα" έχουν διώξει από την καρδιά, το μυαλό και την ομιλία τους τον Πολιτισμό και αντί να ασχολούνται με αυτόν κοιτάζονται στον καθρέφτη, τι θέλεις να τους απαντήσουν οι καθρέφτες???? Την αλήθεια θα τους πουν....Απαντούν πως ο "Κανένας Πολιτισμός" είναι ο καταλληλότερος, αφού αντί να κοιτάξουν τον Πολιτισμό κοιτούν τον εαυτό τους στον καθρέφτη σαν νάρκισσοι, εκείνους τους εαυτούς που λησμονούν σε κάθε συνομιλία όχι μόνο να μιλήσουν για τον ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ μα έχουν εξοβελίσει ακόμη και από το λεξιλόγιό τους αυτή τη λέξη.

Με ρωτάς που θα τον βρει κανείς τον Πολιτισμό? Ε λοιπόν στην περίπτωση του δικού μας παραμυθιού τα βασιλόπουλα θέλησαν να διαψεύσουν τους καθρέφτες και να τους αποδείξουν πως δεν είναι έτσι τα πράγματα όπως τα λένε...

Επαψαν λοιπόν να κοιτάζονται ολημερίς στους καθρέφτες και κίνησαν να βρουν τον Πολιτισμό.

Περιπλανήθηκαν μέρες, εβδομάδες μήνες, χρόνια είδαν στοιχειωμένα Μεσαιωνικά Κάστρα που καταρρέουν, είδαν εκδοτήρια αρχαιολογικών χώρων που ρημάζουν από την εγκατάλειψη και παραμένουν κλειστά δίχως φύλακες, Φωτό dyosmaraki- Στο Κάστρο της Αντιμάχειας - Κως-Καλοκαίρι 2009

διαπίστωσαν πως οι Τέχνες και τα Γράμματα απομένουν ξεχασμένες (ούτε καν τα θυμούνταν τα βασιλόπουλα), επισκέφτηκαν την Ποίηση και τη Λογοτεχνία, και αυτές τους άνοιξαν την πόρτα του ερειπωμένου και έτοιμου ν ακαταρρέυσει σπιτικού τους, πήγαν στα εξωτερικά και διαπίστωσαν πως οι έδρες των Ελληνικών Σπουδών στα Ξένα Πανεπιστήμια κλείνουν η μία μετά την άλλη (σχετικό άρθρο εδώ) . Οσο για τους φορείς που ασχολούνται με τις Επιστήμες και την Ερευνα τους έδειξαν τις αποφάσεις που είχαν υπογράψει τα ίδια τα βασιλόπουλα για να τα κλείσουν (που ξανακούστηκε ένας τόπος να μην ασχολέιται με την Ερευνα?) σχετικό άρθρο εδώ) . Πήγαν να βρουν Υπηρεσίε ςπου παράγουν Πολιτισμό και βρήκαν τις πόρτες κλειστές και τους υπαλλήλους να κάθονται μελαγχολικοί απ΄έξω. Οι "ειδικοί" τους δεν είχαν πληρώσει τα ενοίκια και οι ιδιοκτήτες άλλαξαν κλειδαριές και έκαναν έξωση στις Υπηρεσίες !!!! (σχετικό άρθρο εδώ)

- Κι έπειτα? τι έγινε έπειτα Καλλικατζαρελένη??? Ρώτησε η Μελένια.....

- Κι έπειτα από τις περιπλανήσεις τους και πολλές περιπέτειες Μελένια μου τα "απολίτιστα" βασιλόπουλα του παραμυθιού μας κατάλαβαν πως οι καθρέφτες έλεγαν αλήθειες κι ένοιωσαν άσχημα για το κακό που είχαν κάνει στον Πολιτισμό. Θέλησαν λοιπόν να μεταμορφωθούν και να ξανασμίξουν μαζί του. Του έδωσαν πάλι τροφή και τον φρόντισαν και τον ζέσταναν, και χάρηκε ο Πολιτισμός, ξαναζωήρεψε.....Και τα βασιλόπουλα που τα αποκαλούσαν απολίτιστα, έπαψαν να δίνουν τόση σημασία στο χρήμα, κι έδωσαν αξία στο πνεύμα. Ετσι επέτρεψαν στον Πολιτισμό να επιστρέψει και να φωλιάσει και πάλι στην καρδιά μα και στη ζωή όλων των ανθρώπων.

Οταν λοιπόν τα απολίτιστα βασιλόπουλα κοντοστάθηκαν ξανά μπροστά στους καθρέφτες και τους ρώτησαν "ποιός είναι ο καταλληλότερος" οι καθρέφτες απαντούσαν

"ο Πολιτισμένος άνθρωπος, κι εσύ είσαι ένας από αυτούς Κύριέ μου"

και χάρηκαν τα βασιλόπουλα για τα λόγια των καθρεφτών, μα πιο πολύ χάρηκαν που είχαν μεταμορφωθεί σε πολιτισμένα βασιλόπουλα.....

- Κι έπειτα τι έγινε έπειτα Καλλικατζαρελένη???? Ξαναρώτησε η Μελένια....

- Κι έπειτα Μελένια μου.......

Επειτα τελείωσε το παραμύθι, γιατί αυτά συμβαίνουν μόνο στα παραμύθια. Στην αληθινή ζωή τα "απολίτιστα βασιλόπουλα" εξακολουθούν να μην ασχολούνται με τον ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ. Ούτε το όνομά του δεν προφέρουν λες και θέλουν να κάνουν τους ανθρώπους του μόχθου να ξεχάσουν πως ο πολιτισμός κάποτε έζησε και μεγαλούργησε στον τόπο τους...

Μα ευτυχώς που υπάρχουν οι καθρέφτες και δεν αφήνουν τα βασιλόπουλα σε ησυχία...

Κάθε βράδυ ακούγεται ο ίδιος ψίθυρος-θρήνος.....

"ΚΑΝΕΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ, ΚΑΝΕΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ"

Οσοι πιστεύουν ακόμη στα παραμύθια λένε πως οι καθρέφτες δεν αφήνουν τα απολίτιστα βασιλόπουλα να κοιμηθούν σκορπώντας στα σπίτια τους κάθε βράδυ τον ψίθυρο-θρήνο. Μα τα βασιλόπουλα όχι μόνο συνέχισαν να κοιμούνται αλλά για να μην τους ενοχλεί ο ψίθυρος-θρήνος είπαν στους "ειδικούς" τους να πετάξουν όσους καθρέφτες έβρισκαν στα σπίτια τους. Μα το ίδιο βράδυ συνέχισε να ακούγεται ο ίδιος θρήνος-ψίθυρος από αναρίθμητους άλλους καθρέφτες που κρεμασμένοι στα σπίτια των ξυλοκόπων, των τσοπάνηδων, των ραφτάδων, των ανθρώπων του μόχθου κάθε βράδυ συντονισμένα συνέχιζαν να απαντούν ρυθμικά στην ερώτηση

"Ποιός είναι ο καταλληλότερος"

ο ΚΑΝΕΝΑΣ.... ο ΚΑΝΕΝΑΣ.... ο ΚΑΝΕΝΑΣ

και τα βασιλόπουλα εξακολουθούν κάθε βράδυ να κλείνουν με απόγνωση τα αυτιά τους , προσπαθώντας να γλυτώσουν από το βασανιστικό βουητό που βγάζουν οι καθρέφτες...

Τότε οι άνθρωποι του μόχθου αποφάσισαν να συμμαχήσουν με τους καθρέφτες προσδοκώντας πως θάρθει μια μέρα που θα πάψει ο κόσμος να γιομίζει με απολίτιστα βασιλόπουλα και τη θέση τους θα πάρει πάλι ο καταλληλότερος ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. Γιατί η ελπίδα πεθαίνει τελευταία και οι άνθρωποι δεν απογοητεύονται, πιστεύουν ακόμη στη μαγική δύναμη που έχει το βουητό που βγάζουν οι καθρέφτες ....

Και όταν ξανάρθει ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ και πάψουν να υπάρχουν απολίτιστα βασιλόπουλα τότε θα γιορτάζουμε την ημέρα που το ΚΑΛΟ νίκησε το ΚΑΚΟ...

- Και μέχρι τότε Καλλικατζαρελένη, τι θα κάνουμε μέχρι τότε?

Μέχρι τότε θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε πως όσο τα κάστρα μας ρημάζουν, όσο οι αρχαιολογικοί μας χώροι θα καταστρέφονται, όσο οι τομείς της Ερευνας και των Επιστημών θα καταρρέουν, όσο οι έδρες των Ελληνικών Σπουδών στα Πανεπιστήμια των άλλων χωρών θα κλείνουν η μία μετά την άλλη, όσο οι Τέχνες θα σβήνουν και όσο οι φορείς του ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ θα υποχρηματοδοτούνται, τόσο....


ΚΑΠΟΙΟΙ ΘΑ ΖΟΥΝ ΚΑΛΑ ΚΙ ΕΜΕΙΣ ΧΕΙΡΟΤΕΡΑ
Τέλος παραμυθιού

Παρασκευή 19 Ιουνίου 2009

Ο Παρθενώνας, το Νέο Μουσείο, τα κλεμμένα μάρμαρα και η Μελίνα....


Αύριο εγκαινιάζεται το πολυσυζητημένο Νέο Μουσείο της Ακρόπολης. Η κατασκευή του προκάλεσε ποικίλα σχόλια και αντιδράσεις. Δίχασε θα έλεγα την Ελληνική κοινωνία. Ομως σήμερα δεν θα ήθελα να σταθώ στο ίδιο το Μουσείο. Με αφορμή αυτό θα ήθελα να αναφερθώ στο θέμα της επιστροφής των Μαρμάρων του Παρθενώνα που μετά τη βίαιη απόσπασή τους από τον Λόρδο Ελγιν σήμερα βρίσκονται φυλακισμένα στο Βρεττανικό Μουσείο.
Στα πλαίσια των αναρτήσεων με τίτλο "Ζωγραφίζοντας μια ιστορία" με θέμα την αρπαγή μιας Καρυάτιδας, είχα αναφερθεί λεπτομερώς (μπορείτε να βρείτε την ανάρτηση εδώ) στον τρόπο που ο λόρδος Ελγιν απέσπασε τα μάρμαρα του Παρθενώνα και πως σιγά σιγά τα φυγάδευσε στο εξωτερικό.

Η Ακρόπολη είναι το σήμα κατατεθέν της πόλης των Αθηνών. Ετσι οι bloggers δεν θα μπορούσαν φυσικά να μείνουν ασυγκίνητοι για αυτό το θέμα. Η Roadartist μέσα από ένα διαδικτυακό ταξίδι στο χρόνο μας ξεναγεί (εδώ) στον Ιερό Βράχο της Ακρόπολης.

Ο phlouflis μας δίνει ιδέες για τον πως θα μπορούσαμε ίσως να πληροφορήσουμε την κοινή γνώμη για τις κλεμμένες αρχαιότητες του Παρθενώνα που σήμερα βρίσκονται στο Βρεττανικό Μουσείο (την ανάρτηση μπορείτε να διαβάσετε εδώ).

Γράφει ο phlouflis :
Θα διαβάσατε τη δήλωση της διευθύντριας Επικοινωνίας του Βρετανικού Μουσείου κ. Χάνα Μπόλτον ότι «τα μέλη του Δ.Σ. του Βρετανικού Μουσείου θα ήταν διατεθειμένα να δανείσουν τα Μάρμαρα για τρεις μήνες, αν η ελληνική κυβέρνηση αναγνώριζε ότι ανήκουν στο Βρετανικό Μουσείο και φρόντιζε για την ασφαλή μεταφορά τους». Θα διαβάσατε και την άμεση και αρνητική απάντηση του ΥΠΠΟ στη συγκεκριμένη πρόταση του Βρετανικού Μουσείου. Και όπως τονίζεται, η αποδοχή της θα ισοδυναμούσε με τη νομιμοποίηση της υφαρπαγής των γλυπτών και τον τεμαχισμό του μνημείου πριν από 207 χρόνια.

Και προτείνει για το νέο Μουσείο:

Να μείνει κενή η θέση των κλεμμένων και να τοποθετηθεί πινακίδα σε όλες τις γλώσσες του κόσμου που να εξηγεί στον επισκέπτη πότε και ποιος τα έκλεψε και πού βρίσκονται;
Να δούμε αν θα έχει μούτρα άλλη φορά η οποιαδήποτε κα διευθύντρια να ξεστομίζει τέτοιες …προτάσεις.
Δεν βρίσκω καθόλου κακή αυτή την ιδέα.
Αντίθετα την προσυπογράφω.

Τέλος με πρωτοβουλία κάποιων bloggers δημιουργήθηκε μια σελίδα για συλλογή υπογραφών σχετικά με την Επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα. Στο blog του Αριστόδημου (το βρίσκετε εδώ) διαβάζουμε :

"Ξεκίνησε η συλλογή υπογραφών (εάν προσυπογράφετε την αναγκαιότητα επιστροφής των Μαρμάρων του Παρθενώνα στην Ελλάδα μπορείτε να υπογράψετε εδώ) με σκοπό να μπορέσουμε να προωθήσουμε το σύνολο των υπογραφών μας στον Τύπο, στο ΥΠΕΞ, στο Υπουργείο Πολιτισμού και κυρίως στο Βρεττανικό Μουσείο αλλά και σε ξένα ΜΜΕ.

Ολοι εμεις οι Bloggers οταν ενώσουμε τις φωνές μας και αναδείξουμε το θέμα μέσα από τις ιστοσελίδες μας έχουμε τη δύναμη να ακουστούμε πιο δυναμικά και αποτελεσματικά"
Πέραν όμως του αγώνα για την επιστροφή των γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα, εμένα αυτό που με λυπεί είναι η παντελής έλλειψη αναφοράς σε ό,τι αφορά το Νεο Μουσείο της Ακρόπολης στη συμβολή της αείμνηστης Μελίνας Μερκούρη και του αγώνα της τόσο για την επιστροφή των μαρμάρων όσο και για την Ιδρυση του Νέου Μουσείου της Ακρόπολης. Θεωρώ λοιπόν χρέος μου να υπενθυμίσω πως ανάμεσα στους σκοπούς του Ιδρύματος Μελίνα Μερκούρη που δημιουργήθηκε στη μνήμη της αναφέρονταν :
- H ανάληψη και συντονισμός πρωτοβουλιών για τον επαναπατρισμό των Μαρμάρων του Παρθενώνα
- H προώθηση ενεργειών για τη δημιουργία του Νέου Μουσείου Ακροπόλεως
(Το σύνολο των σκοπών του Ιδρύματος αναφέρονται εδώ)

Να θυμίσω επίσης πως σε μια ομιλία της στην Οξφόρδη η Μελίνα απευθυνόμενη στους παρευρισκόμενους είπε :

"You must understand what the Parthenon Marbles mean to us. They are our pride. They are our noblest symbol of excellence. They are our thankful tribute to democracy. England and Greece are friends. English blood was shed on Greek soil in the war against fascism, and Greeks gave their lives to protect English pilots. Read Churchill; he tells you how crucial was the Greek role in your decisive desert victory over Rommel.
We say to the British Government:

You have kept these Sculptures for almost two centuries.

You have cared for them as well as you could, for which we thank you.

But now in the name of fairness and morality, please give them back.

Such a gesture from Great Britain would ever honor your name".

(Ολόκληρο το κείμενο μπορείτε να το βρείτε εδώ)

Η Μελίνα προτού κλείσει τα μάτια της είπε :


«…Eλπίζω να δω τα Μάρμαρα πίσω στην Αθήνα προτού πεθάνω. Αν όμως έρθουν αργότερα, εγώ θα ξαναγεννηθώ…»


....Αυτά στο όνομα της ιστορικής αλήθειας και της μνήμης....

....Για να μην ξεχνάμε.....

Τετάρτη 10 Δεκεμβρίου 2008

Οι κουκουλοφόροι και η τράπεζα του Μέλλοντος


Φωτό Reuters/Yorgos Karahalis

Στέκομαι συλλογισμένη και συγκλονισμένη μόλις αντικρύζω την παραπάνω φωτογραφία. Οι Επιστήμες και η Νίκη, από τη ζωφόρο των Προπυλαίων του Πανεπιστημίου Αθηνών, σκεπασμένες από καπνό και φωτιά. Μπροστά ένα φλεγόμενο πυροσβεστικό όχημα και οι δράστες:

ΑΤΟΜΑ ΠΟΥ ΚΡΑΤΟΥΝ ΚΑΛΑ ΚΑΛΥΜΜΕΝΟ ΤΟ ΠΡΟΣΩΠΟ ΤΟΥΣ

Ισως να το κρατούν καλά καλυμμένο επειδή πρόκειται για άτομα που κάτι κρύβουν. Ατομα που ποτέ τους δεν αγάπησαν τις Επιστήμες, τις Τέχνες....
Μπορεί και ποτέ τους να μην πρόσεξαν πως το ιστορικό κτίριο στολίζεται από μια μετώπη πλούσια ζωγραφισμένη από καλλιτέχνες από αυτούς που μια φορά γεννιούνται.
Μια μετώπη όπου πάνω της παρελαύνει η ιστορία του τόπου μας.
Αυτή την ιστορία που οι κουκουλοφόροι, οι "γνωστοί-άγνωστοι" (όρος εντελώς αδόκιμος κατά τη γνώμη μου) ποτέ δεν μπήκαν στον κόπο να μάθουν.
Ισως γιατί ποτέ δεν ενδιαφέρθηκαν να μάθουν.
Ισως γιατί το μόνο που τους ενδιαφέρει είναι οι οικονομικές απολαβές που θα αποκομίσουν από την βία και την καταστροφή που σκόρπισαν και εξακολουθούν να σκορπίζουν!!!!

Συγκλονισμένη στη θέα αυτής της εικόνας, πονάω και εξοργίζομαι.
Ως γέννημα θρέμμα αυτής της πόλης γνωρίζω πως αυτά τα κτίρια έμειναν όρθια σε πολύ δύσκολες στιγμές της ιστορίας μας.
Και τώρα τι? Ποιό θα είναι το μέλλον τους?
Δεν μπορούμε να επιτρέψουμε σε οποιονδήποτε ανεγκέφαλο να τα καταστρέψει.

Στο μυαλό έρχονται αυθόρμητα οι στίχοι του ποιητή Κων/νου Καβάφη:


Η ΤΡΑΠΕΖΑ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ


Την δύσκολη ζωή μου ασφαλή να κάνω
εγώ στην τράπεζα του Μέλλοντος επάνω
πολύ ολίγα συναλλάγματα θα βγάλλω.

Κεφάλαια μεγάλ' αν έχη αμφιβάλλω.
Κι άρχισα να φοβούμαι μη στην πρώτη κρίσι
εξαφνικά τας πληρωμάς σταματήση.

Κατεβαίνω στη σημερινή πορεία.
Αν κινδυνέψουν τα ιστορικά μας μνημεία, είμαι διατεθειμένη να προτάξω ακόμη και το σώμα μου προκειμένου να τα προστατέψω.

Η τράπεζα του Μέλλοντος της χώρας μας αντλεί τα αποθέματά της από την ιστορία του Παρελθόντος μας.
Οφείλουμε να προστατέψουμε την πολιτιστική κληρονομιά της πόλης μας όπως και τις αξίες μας από τους βαρβάρους
(όποιοι και αν είναι αυτοί).

Σε αντίθετη περίπτωση το μέλλον μας προδιαγράφεται αβέβαιο.....
....Λαοί χωρίς μνήμες είναι λαοί χωρίς Μέλλον.....

Δευτέρα 24 Νοεμβρίου 2008

Πολιτισμός και ανάπτυξη......


Το τελευταίο διάστημα βομβαρδιζόμαστε από νούμερα, στοιχεία και απόψεις που αναφέρονται στην αναγκαιότητα ΑΝΑΠΤΥΞΗΣ .
Ανάπτυξη μέσω δανείων, ανάπτυξη μέσω τσιμεντοποίησης της χώρας, ανάπτυξη μέσω των Δημοσίων έργων, ανάπτυξη μέσω εξοχικών κατοικιών που θα παρέχονται στους ξένους, ανάπτυξη μέσω του νέου χωροταξικού σχεδίου.

Και με τον ΠΟΛΙΤΙΣΜΟ μας?
Γιατί κανείς δεν μιλά για ανάπτυξη μέσω του πολιτισμού μας?


Ακουσα κάποια στιγμή τον κ. Σπηλιωτόπουλο να λέει πως δεν μπορεί να ανακόπτεται η "ανάπτυξη"του καταδυτικού τουρισμού επειδή υπάρχουν αρχαιότητες σε ολόκληρο τον Ελλαδικό υποθαλάσσιο χώρο. Συμφωνώ, αλλά από την άλλη πλευρά δεν μπορεί στο όνομα της ανάπτυξης του ελεύθερου καταδυτικού τουρισμού να ενθαρρύνουμε τον εμπλουτισμό των ιδιωτικών αρχαιολογικών συλλογών μέσω της ανεξέλεγκτης χρήσης υποθαλάσσιων χώρων ειδικά όπου έχουν εντοπιστεί αρχαία ναυάγια.
Η αρχαιοκαπηλία τα τελευταία χρόνια γιγαντώνεται στη χώρα μας επειδή οι αρχαιολογικοί χώροι παραμένουν αφύλαχτοι με αιτιολογία "την έλλειψη πόρων".

Σκέφτομαι πως ενώ έχουμε στα χέρια μας ένα δυναμικό εργαλείο για την ανάπτυξη της χώρας μας, όπως ο πολιτισμός, όχι μόνο δεν το προστατεύουμε, όχι μόνο δεν το αξιοποιούμε αλλά αναζητάμε αλλού πιο προσοδοφόρες λύσεις που όμως πολλές φορές αποδεδειγμένα μας έχουν απογοητεύσει.
Οπως λέει χαρακτηριστικά ο κ. Στέφανος Μάνος

"τα χρήματα που ξοδεύτηκαν μέχρι τώρα για την ανάπτυξη της βιομηχανίας στην Ελλάδα δεν φαίνεται να έπιασαν τόπο. Λεφτά ξοδεύτηκαν, βιομηχανίες όμως άξιες λόγου δεν ιδρύθηκαν. Διότι στην πραγματικότητα η βιομηχανία δεν φαίνεται να έχει τις προϋποθέσεις να ευδοκιμήσει στην Ελλάδα. Η μεταποίηση δεν περιλαμβάνεται στα συγκριτικά πλεονεκτήματα της Ελλάδας. Αφήστε που δεν χωνεύουμε τους βιομηχάνους και δεν θέλουμε βιομηχανίες κοντά στις πόλεις όπου ζούμε.

Πολλές φορές αναρωτήθηκα τι θα γινόταν αν το κράτος, αντί να επιδοτεί θνησιγενείς βιομηχανίες, ανακοίνωνε π.χ. ότι θα επιδοτήσει πλουσιοπάροχα την εγκατάσταση στην Ελλάδα παραρτημάτων των σπουδαίων πανεπιστημιακών αρχαιολογικών σχολών του κόσμου. Δεν θα είχαμε περισσότερες πιθανότητες επιτυχίας; Δεν θα είχαμε τη δυνατότητα να καταστούμε παγκόσμιο αρχαιολογικό κέντρο; Πού στην υφήλιο θα ήταν καλύτερα να σπουδάσει κάποιος αρχαιολογία;

Γιατί δεν θα μπορούσε να είναι η Ελλάδα παγκόσμιο φιλοσοφικό κέντρο;

Αλλά και το ελληνικό περιβάλλον (φυσικό και δομημένο) είναι πηγή έμπνευσης και πλούτου. Σε αυτό στηρίζεται ο τουρισμός και η ευημερία εκατομμυρίων Ελλήνων. Ο συνδυασμός της ιστορίας και του περιβάλλοντος είναι ακόμη terra incognita, που κρύβει αμύθητους θησαυρούς. Θησαυροί που αν αναδειχτούν μπορούν να στηρίξουν τη μελλοντική ευημερία της Ελλάδας."

Θησαυροί είναι η ιστορία μας, οι αρχαιολογικοί μας χώροι. τα Μουσεία, τα θέατρα, καθώς και τα μνημεία της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Εχουμε την απαίτηση οι άλλοι λαοί να μας σεβαστούν αλλά την ίδια ώρα που διεκδικούμε να μας επιστραφούν τα μάρμαρα του Παρθενώνα, οι αρχαιολογικοί χώροι απαξιώνονται, ανταλάσσονται, αποχαρακτηρίζονται, παραδίδονται για οικοπεδοποίηση και όλα αυτά στο όνομα μια άλλης ανάπτυξης :

της ανάπτυξης του "πολιτισμού της μεζονέτας"

Δεν μπορεί τα πάντα να ισοπεδώνονται στον βωμό της κακώς εννοούμενης ανάπτυξης και του εύκολου κέρδους.
Σκέφτομαι πως παρά τις φιλότιμες προσπάθειες κάποιων, η διατήρηση, η φύλαξη αλλά και η συντήρηση της πολιτιστικής μας κληρονομιάς είναι έννοιες σχεδόν άγνωστες στον τόπο μας.
Θεωρώ πως δεν θα έπρεπε να νοιώθουμε ιδιαίτερα περήφανοι όταν διατυμπανίζονται η δημιουργία και τα εγκαίνια νέων χώρων πολιτισμού όταν δεν είμαστε σε θέση να διαφυλάξουμε, να προστατεύσουμε, να συντηρήσουμε και να αξιοποιήσουμε τους ήδη υπάρχοντες χώρους
(αρχαιολογικούς, ιστορικά κτίσματα κλπ).

Μήπως έχουμε υποεκτιμήσει τις δυνατότητας για ανάπτυξη μέσω του πολιτισμού μας?

Σύμφωνα με την κα Τζίνα Μαμιδάκη των Blue GR Mamidakis Hotels:

"Ο Πολιτισμός είναι η αιχμή του δόρατος για τον πολυτελή τουρισμό. Η Ελλάδα μπορεί να προβάλλει ένα πιο εξεζητημένο πρόσωπο με το βάθος και το εύρος του πολιτισμού που διαθέτει. Ας συγκεντρώσουμε διάφορους καθηγητές Ιστορίας και Κλασσικών Σπουδών το καλοκαίρι στην Ελλάδα, ώστε να προσφέρουμε πολιτιστικά ταξίδια με προστιθέμενη αξία.

Ας διοργανώσουμε ιδιωτικές ξεναγήσεις στα μουσεία μας, όποια ώρα και ημέρα της εβδομάδος. Ας εμπλουτίσουμε εμείς οι ξενοδόχοι την ρεσεψιόν μας με ξεναγούς προσφέροντας στον πελάτη μας εναλλακτικές προτάσεις πολιτισμού πέρα από τις τυποποιημένες εκδρομές των πακέτων/πρακτορείων. Ο ελληνικός τουρισμός θα πρέπει να επενδύσει σε ξενοδοχεία προστιθέμενης αξίας. Αυτό που εγώ ονομάζω "accommodation plus" όπου "plus" είναι ο πολιτισμός αρχαίος, νέος, το θέατρο, η μουσική, η γαστρονομία, η περιπέτεια, οι εκκλησίες, τα μοναστήρια μας κλπ"

Πηγή : Ειδική έκδοση "Αφιέρωμα ΔΕΘ" 2008

Σε τελική ανάλυση ο επισκέπτης της χώρας μας δεν είναι δυνατόν να φεύγει με την αίσθηση πως ο ελληνικός πολιτισμός περιορίζεται στις στερεότυπες και ίδια και απαράλλαχτα εδώ και πολλές δεκαετίες δομημένες
(πιθανά από τη δεκαετία του '60 η '70)
"Ελληνικές βραδυές"
(Greek nights)
που προσφέρονται από όλα σχεδόν τα Ξενοδοχεία του τόπου μας επειδή το ζητούν οι τουριστικοί πράκτορες.
Στις αποκαλούμενες Ελληνικές βραδυές συνήθως 2-3 λυγερόκορμες κοπελούδες χοροπηδούν στον ρυθμό του syrtaki dance και ο επισκέπτης γεύεται το κλασσικό "ελληνικό μενού"
souvlaki, greek salad, mousaka και tzatziki.

Ελληνικός πολιτισμός δεν είναι μόνο αυτά.

Σύμφωνα με τον κ. Μάνο

Η επιλογή να δοθεί προτεραιότητα στην ιστορία και τον πολιτισμό, απορρέει όχι για ρομαντικούς λόγους, αλλά για πρακτικούς.
Διότι η μελλοντική ευημερία της Ελλάδας εξαρτάται από τη σωστή αξιοποίηση των συγκριτικών της πλεονεκτημάτων.
Να επιλέξουμε να αναπτύξουμε τους τομείς όπου ευκολότερα από άλλους μπορούμε να είμαστε στην κορυφή.
Εκεί που μπορεί, η Ελλάδα να επιδιώκει την αριστεία."


Πιστεύω λοιπόν πως ο συνδυασμός της ιστορίας μας αρμονικά δεμένης με το φυσικό περιβάλλον θα έπρεπε να αποτελεί πρωταρχική προτεραιότητα για αυτό που σήμερα αποκαλούμε "Ανάπτυξη".